Türkiye’de son günlerde işletmelerle ilgili zehirlenme haberleri sık sık kamuoyunun gündemine oturuyor. Bu olaylarda zehirlenen kişilerin hakları kadar işletmelerin de bazı hakları oluyor. İşletmeler, ciddi yaptırımlar ile karşı karşıya kalırken bu tarz olaylarda numune alarak ilgili birimlerle paylaşmaları gerekiyor.
Kamu sağlığını riske atan işletmelerin ciddi yaptırımlar ile karşı karşıya olmaktadırlar.
Son dönemde artan toplu zehirlenme vakaları ve neticesinde yaşanan ölümler sonrasında; Türk Ceza Kanunu’nun 186. maddesi kapsamında gıda satan işletmecilerinin tutuklanması veya adli kontrol cezası ile cezalandırılması sonucu ortaya çıkmaktadır. TCK 186 maddesinde; bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti suçu düzenlenmiştir. Bu suç kapsamında; kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde bozulmuş, değiştirilmiş her tür yenilecek veya içilecek şeyleri veya ilaçları satmak, tedarik etmek ve bulundurmaktır. Bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti suçu ile korunan hukuki değer, kişilerin sağlıklı ortamda yaşama hakkı, esas itibariyle kamu sağlığıdır.
Kamu sağlığını ve kişilerin hayatını tehlikeye atan işletme sahipleri ve çalışanları; kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde bozulmuş, değiştirilmiş her tür yenilecek veya içilecek şeyleri veya ilaçları satan, tedarik eden, bulunduran kimseye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve bin 500 güne kadar adlî para cezası verilir. Suçun nitelikli hali; suçun, resmi izne dayalı olarak yürütülen bir meslek ve sanatın icrası kapsamında işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte bir oranında artırılır. İşletme sahipleri ve çalışanlar bu suçlama ile karşı karşıya kaldıklarında sattıkları gıdaların örneklerini ilgili denetim kurumlarına veya adli bir vaka yaşandı ise Adli Tıp Kurumu’na götürerek inceleme talep etmelidirler. İşletmeler denetimlerini düzenli olarak yaptırmalı ve bu konuda edinmeleri gereken tüm güvenli gıda belgelerini temin etmek için özenli davranmalıdırlar.
Bir lokantadan hizmet alan kişiler, hukuken tüketici konumunda kabul edilmektedirler. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında, ayıplı mal ve hizmetlerle karşılaşan tüketicilere bazı seçimlik hakları bulunmaktadır. Gıda zehirlenmesi yaşayan tüketicilerin işletmede bulunan gıda hizmetinin ayıplı (kusurlu) olduğunun bir sonucu olarak güvenli ve tüketilmeye elverişli olmayan bir gıda, mevzuata göre ayıplı hizmet kabuledilmektedir. Tüketiciler bu kapsamda hem Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddelerinde düzenlenen sözleşmeden doğan haklarını talep edebilecekleri gibi maddi ve manevi tazminat haklarını dava açmak suretiyle sayın hakimden talep edebilirler.
Gıda zehirlenmesi iddiası ortaya çıktığında işletmenin doğru, hızlı ve hukuka uygun hareket etmesi, hem insan sağlığı hem de cezai–idari sorumluluk açısından kritik önemdedir.
İLK VE EN ÖNEMLİ ADIM: SAĞLIK ÖNLEMLERİ
🔴 Öncelik insan sağlığıdır.
Şikâyetçi müşteri derhal sağlık kuruluşuna yönlendirilmelidir
Gerekirse 112 çağrısı yapılmalıdır
Müşterinin tedavi sürecine engel olunamaz
❗ “Bizden değildir” savunması ilk aşamada yapılmaz.
ŞÜPHELİ ÜRÜNÜ DERHAL SATIŞTAN ÇEK
İddia edilen gıda hemen servisten kaldırılmalı
Aynı partideki ürünler izole edilmeli
Atık yapılacaksa numune alınmadan imha edilmemeli
📌 Bu, işletmenin kusurunu değil, sorumluluğunu azaltır.
NUMUNE VE BELGE KORUMA (ÇOK KRİTİK)
İşletme kendini korumak için delil oluşturmalıdır:
Şüpheli gıdadan numune alın
Numune:
Tarihli
Etiketli
Soğuk zincirde muhafaza edilmeli
Günlük:
Üretim kayıtları
Soğuk zincir formları
Personel hijyen kayıtları
Tedarikçi faturaları
YETKİLİ MAKAMLARA BİLDİRİM
İl / İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü bilgilendirilmeli
Denetim talep edilmesi işletme lehine değerlendirilir
Denetime tam iş birliği yapılmalı.
MÜŞTERİYLE İLETİŞİM (HUKUKİ DENGE)
✔ Geçmiş olsun denebilir, sağlık giderleri karşılanır.
❌ Suçu kabul eden beyan verilmez
HUKUKİ SORUMLULUKLAR (OLASI)
🔹 İdari
Para cezası
Faaliyet durdurma
Ürün toplatma
🔹 Hukuki (Tazminat)
Maddi zarar
Manevi tazminat
🔹 Cezai
TCK 185–186
Bozulmuş / zehirli gıda
SİGORTA VE AVUKAT DESTEĞİ
Ürün sorumluluk sigortası varsa derhal bildirim yapılmalı
Bir ceza hukuku avukatından destek alınmalı.
2–15 yıl hapis (sonuca göre)
🔴 ALTIN KURAL
İlk 24 saatte yapılan her işlem, işletmenin kaderini belirler.
Yanlış bir söz veya eksik bir belge, kusur kabulü sayılabilir.
Detaylı Bilgi için Lütfen İletişim’e Geçin!
