Evlatlık Verilen Çocuğun Öz Ailesinden Miras Hakkı Var mı? Yargıtay’ın Yerleşik İçtihadı — Av. Gizem Gonce
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, süreler ve tutarlar zaman içinde değişebilir; somut durumunuz için güncel değerlendirme alın.
Avukat Gizem Gonce
Bir çocuğun başka bir aile tarafından evlat edinilmesi, öz ailesiyle arasındaki miras bağını tamamen ortadan kaldırıyor mu? Evlatlık verilen çocuk, biyolojik anne ve babasının vefatı hâlinde mirastan pay alabilir mi? Peki hem öz ailesinden hem de kendisini evlat edinen aileden miras alması mümkün mü?
Türk hukukunda bu soruların cevabı oldukça önemli. Çünkü evlat edinme, çocuğun öz ailesindeki mirasçılık hakkını ortadan kaldıran bir işlem değildir.
Türk Medeni Kanunu'nun 500. maddesi, evlatlık ilişkisinin miras üzerindeki sonuçlarını açıkça düzenlemektedir. Bu düzenlemeye göre evlatlık ve altsoyu, kendisini evlat edinen kişiye kan hısımı gibi mirasçı olur. Bunun yanında evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder.
Evlatlık olarak başka bir aileye verilen çocuk, biyolojik anne ve babasından miras alabilir mi?
Evet. Evlatlık olarak başka bir aileye verilen çocuğun biyolojik ailesinden miras alma hakkı devam eder. Türk Medeni Kanunu'nun 500. maddesi bu konuda oldukça açıktır.
Kanun koyucu, evlat edinme işleminin çocuğun öz ailesiyle olan mirasçılık bağını ortadan kaldırmasını kabul etmemiştir. Dolayısıyla biyolojik anne veya babanın vefatı hâlinde evlatlık verilen çocuk, diğer yasal mirasçılar gibi mirastan pay alabilir.
Burada özellikle vurgulamak istediğim nokta şu: Bir çocuğun başka bir aile tarafından büyütülmesi, nüfus kaydının evlat edinen aileye taşınması veya evlat edinme kararının kesinleşmesi, öz ailesindeki mirasçılık hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Evlatlık verilen çocuk hem öz ailesinden hem de kendisini evlat edinen aileden miras alabilir mi?
Evet. Türk hukukunun kabul ettiği sistemin en önemli özelliklerinden biri budur.
Evlatlık, biyolojik ailesindeki mirasçılığını korurken kendisini evlat edinen kişiye karşı da kan hısımı gibi mirasçı olur. Yani iki ayrı aile bakımından mirasçılık hakkı söz konusudur.
Örneğin bir çocuk küçük yaşta başka bir aile tarafından evlat edinilmiş olsun. Yıllar sonra biyolojik babası vefat ettiğinde öz ailesindeki yasal mirasçılık hakkı devam eder. Aynı şekilde kendisini evlat edinen kişi vefat ettiğinde de onun mirasçısı olabilir.
Bu nedenle evlat edinme işleminin, çocuğun öz ailesinden gelen miras hakkını ortadan kaldırdığı düşüncesi hukuken yanlıştır.
Yargıtay bu konuda nasıl bir karar verdi?
Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 2015/8094 Esas, 2016/3588 Karar sayılı ve 1 Mart 2016 tarihli kararı bu konuda dikkat çekicidir.
Uyuşmazlıkta, evlilik dışında doğan ve başka bir aile tarafından evlat edinilen çocuğun biyolojik babasıyla arasındaki soybağının tespit edilmesi gündeme gelmiştir.
Yargıtay, çocuğun evlat edinilmiş olmasının biyolojik babayla arasındaki kan bağına dayanan soybağının mahkeme kararıyla belirlenmesine engel olmadığını kabul etmiştir. Mahkemenin davayı yalnızca evlat edinme gerekçesiyle reddetmesini hukuka uygun bulmamış ve kararı bozmuştur.
Bu kararın önemi şudur: Evlat edinme, biyolojik soybağının tespit edilmesine ve buna bağlı miras haklarının korunmasına engel değildir.
Biyolojik babası çocuğu tanımamışsa yine de miras hakkı doğabilir mi?
Bu durumda öncelikle hukuki soybağı ilişkisinin değerlendirilmesi gerekir.
Çocuğun biyolojik babasıyla arasındaki soybağı hukuken kurulmamışsa, mirasçılık hakkının kullanılabilmesi için babalığın mahkeme kararıyla tespiti veya kanunda öngörülen diğer soybağı kurma yollarının değerlendirilmesi gerekebilir.
Yargıtay'ın 2016 tarihli kararında da evlat edinilmiş olmanın babalık davasına engel oluşturmadığı açıkça ortaya konulmuştur.
Dolayısıyla biyolojik babanın çocuğu nüfusuna kaydettirmemiş olması, her somut olayda miras hakkının bulunmadığı anlamına gelmez. Önemli olan soybağının hukuken kurulmasıdır.
Evlatlık verilen çocuk, kendisini evlat edinen kişinin anne ve babasından da miras alabilir mi?
Hayır. Burada önemli bir hukuki ayrım bulunuyor.
Evlatlık, kendisini evlat edinen kişiye doğrudan mirasçı olur. Ancak evlat edinen kişinin anne, baba, kardeş veya diğer kan hısımlarına kendiliğinden mirasçı olmaz.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2025/3367 Esas, 2026/1255 Karar sayılı ve 4 Mart 2026 tarihli kararı da bu ayrımı ortaya koymaktadır.
Kararda, evlatlık ve altsoyunun yalnızca evlat edinene mirasçı olabileceği, evlat edinenin mirasçısı olduğu diğer kişilere onun yerine geçerek mirasçı olamayacağı kabul edilmiştir.
Dolayısıyla evlatlığın kendi biyolojik ailesindeki mirasçılığının devam etmesi ile evlat edinenin diğer akrabalarına mirasçı olması birbirinden farklı hukuki konulardır.
Evlat edinen kişi öldüğünde evlatlık miras alabiliyor. Peki evlat edinenin kendisi evlatlıktan miras alabilir mi?
Hayır. Türk Medeni Kanunu'nun 500. maddesi bu konuda tek yönlü bir mirasçılık sistemi öngörüyor.
Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene mirasçı olabilir. Ancak evlat edinen ve onun hısımları, evlatlığa mirasçı olamaz.
Bu düzenleme, evlat edinme ilişkisinin miras hukuku bakımından bütün sonuçlarıyla biyolojik hısımlığa eşit olmadığını gösteriyor.
Evlatlık olduğunu sonradan öğrenen bir kişi, yıllar sonra öz ailesinden miras isteyebilir mi?
Evet, ancak somut olayın özellikleri önemlidir.
Öncelikle biyolojik anne ve babayla soybağının hukuken mevcut olup olmadığı, miras bırakanın ölüm tarihi, mirasçılık belgesinin içeriği ve mirasın paylaşım durumu incelenmelidir.
Kişi, mirasçılık belgesinde yer almıyorsa şartlarına göre mirasçılık belgesinin iptalini ve yeni mirasçılık belgesi verilmesini talep edebilir. Ayrıca miras payının ihlal edildiği durumlarda uygun hukuki yollarla hakkını arayabilir.
Burada zamanaşımı ve hak düşürücü süreler, davanın türüne göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Evlatlık verilen kişinin öz ailesinden kalan miras, diğer kardeşleri tarafından paylaşılmışsa ne yapılabilir?
Öncelikle miras paylaşımının hangi tarihte ve hangi hukuki işlemlerle gerçekleştirildiği incelenmelidir.
Evlatlık verilen kişi, biyolojik ailesinin yasal mirasçısı olduğu hâlde mirasçılık belgesine dahil edilmemişse, mirasçılık belgesinin düzeltilmesi veya iptali gündeme gelebilir.
Miras taşınmazları diğer mirasçılar tarafından devredilmiş ya da paylaşılmışsa olayın özelliklerine göre tapu iptal ve tescil, miras payına ilişkin alacak veya diğer hukuki talepler değerlendirilmelidir.
Önemli olan, kişinin mirasçılık hakkının ihlal edilip edilmediğini ve hangi hukuki yolun uygulanacağını doğru belirlemektir.
Evlatlık verilen kişinin miras hakkı nüfus kayıtlarında görünmüyorsa hakkını nasıl ispatlayabilir?
Nüfus kayıtları, kesinleşmiş evlat edinme kararı, biyolojik soybağını gösteren belgeler ve gerektiğinde mahkeme kararları birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle eski tarihli evlat edinme işlemlerinde nüfus kayıtları arasında bağlantı kurulması ve aile kayıtlarının incelenmesi önem taşıyor.
Kişinin evlatlık olduğunun ortaya çıkması, tek başına biyolojik ailesindeki mirasçılık hakkını ortadan kaldırmaz. Hukuki bağın doğru şekilde ortaya konulması gerekir.