Dijital aboneliklerde otomatik yenileme krizi: İptal ettiğiniz hâlde para mı kesiliyor? Avukat Aylin Esra Eren tüketici haklarını anlattı

Av. Aylin Esra Eren

Ticaret Bakanlığının dijital aboneliklerde otomatik yenileme ve iptal sorunlarına yönelik mevzuat çalışması başlatması, milyonlarca tüketicinin karşılaşabileceği bir sorunu yeniden gündeme taşıdı. Ücretsiz deneme süresinin sonunda yapılan tahsilatlar, iptal başvurusuna rağmen devam eden üyelikler ve tüketicinin bilgisi dışında yenilendiği ileri sürülen abonelikler hukuki tartışmalara neden oluyor. Avukat Aylin Esra Eren, dijital aboneliklerde tüketicinin haklarını, şirketlerin yükümlülüklerini ve haksız tahsilat karşısında izlenebilecek hukuki yolları ayrıntılı biçimde değerlendirdi.

Dijital yayın platformları, çevrim içi eğitim uygulamaları, mobil uygulamalar, müzik ve video servisleri ile ücretli internet üyelikleri günlük hayatın bir parçası hâline geldi. Ancak aboneliğin nasıl sona erdirileceğinin açıkça belirtilmemesi, otomatik ödeme sistemleri ve iptal talebinin işleme alınmadığı iddiaları, tüketicilerin maddi kayıplar yaşamasına yol açabiliyor.

Ticaret Bakanlığının gündeme taşıdığı düzenleme çalışması, dijital aboneliklerde tüketici iradesinin korunması ve iptal süreçlerinin daha etkin hâle getirilmesi konusunu yeniden tartışmaya açtı. Bakanlığın daha önceki incelemelerinde 9 bin 669 kişinin aboneliğinin talep ve onayları olmadan yenilendiğinin tespit edildiği, ilgili şirkete 5 milyon 946 bin 435 lira idari para cezası uygulandığı bildirildi.

Peki, bir şirket tüketicinin aboneliğini hangi koşullarda otomatik olarak yenileyebilir? İptal edilen üyelik için yeniden para çekilirse tüketici ne yapmalı? Ücretsiz deneme süresi sona erdiğinde yapılan tahsilat hukuka uygun mu? Tüketicinin onayı olmadan yenilenen aboneliklerde ücret iadesi nasıl talep edilir?

Avukat Aylin Esra Eren, dijital abonelik sözleşmelerinde tüketici hukukunun temel ilkelerini ve uygulamada en çok karşılaşılan uyuşmazlıkları değerlendirdi.

AVUKAT AYLİN ESRA EREN SORULARI CEVAPLADI

1. Dijital aboneliklerde tüketicilerin en sık yaşadığı hukuki sorunlar nelerdir?

Soru: Dijital platformlarda abonelik kaynaklı uyuşmazlıklar neden giderek daha fazla gündeme geliyor?

Avukat Aylin Esra Eren: Dijital hizmetlerin yaygınlaşmasıyla birlikte tüketici ile hizmet sağlayıcı arasındaki sözleşme ilişkisi de büyük ölçüde elektronik ortama taşındı. Tüketiciler birkaç işlemle üyelik oluşturabiliyor; ancak üyeliğin sona erdirilmesi, ücretin iadesi veya otomatik yenilemenin durdurulması aşamasında çeşitli sorunlarla karşılaşabiliyor.

Uygulamada özellikle üç temel uyuşmazlık öne çıkıyor. Birincisi, tüketicinin aboneliğin hangi tarihte ve hangi ücretle yenileneceğini yeterince açık biçimde bilmemesi. İkincisi, fesih talebinin iletilmesine rağmen ücret tahsilatının devam etmesi. Üçüncüsü ise ücretsiz deneme süresinin sonunda ücretli üyeliğe geçiş konusunda tüketicinin neye onay verdiğinin tartışmalı olması.

Bu uyuşmazlıklarda temel ölçüt, tüketicinin sözleşmenin kapsamı, ücretlendirme koşulları ve fesih yöntemi hakkında doğru şekilde bilgilendirilip bilgilendirilmediğidir. Hizmet sağlayıcı, tüketicinin iradesini ve sözleşme hükümlerini dikkate almadan sınırsız bir tahsilat yetkisine sahip değildir.

2. Şirketler abonelikleri otomatik olarak yenileyebilir mi?

Soru: Tüketici bir kez üyelik oluşturduğunda şirket, her ay veya her yıl otomatik olarak para çekebilir mi?

Avukat Aylin Esra Eren: Bu sorunun yanıtı, aboneliğin hukuki niteliğine ve sözleşmede kararlaştırılan koşullara göre verilmelidir. Otomatik tahsilat mekanizmasının bulunması tek başına hukuka aykırı değildir. Ancak bu mekanizmanın hangi sözleşme kapsamında, hangi süre için ve tüketicinin hangi iradesine dayanılarak işletildiği önemlidir.

Özellikle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 52. maddesi ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği dikkate alınmalıdır. Belirli süreli abonelik sözleşmelerinin, süre sonunda tüketicinin talebi veya onayı olmadan uzatılması mümkün değildir. Buna karşılık başlangıçta açıkça kararlaştırılmış ve hukuka uygun bir otomatik ödeme düzenlemesi bulunan sözleşmelerin değerlendirilmesi farklı olabilir.

Dolayısıyla her otomatik yenileme hukuka aykırıdır demek de bütün yenilemeler tüketici tarafından önceden kabul edilmiştir demek de doğru değildir. Sözleşmenin süresi, yenileme şartları, tüketiciye yapılan bilgilendirme ve tahsilatın dayanağı birlikte incelenmelidir.

3. Tüketicinin bilgisi dışında yenilenen abonelikte hangi haklar doğar?

Soru: Bir şirket, tüketicinin talebi veya onayı olmadan belirli süreli aboneliği yenilerse hukuki sonuç ne olur?

Avukat Aylin Esra Eren: Öncelikle sözleşmenin hangi tür abonelik olduğu belirlenmelidir. Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği, belirli süreli aboneliklerin süre sonunda tüketicinin talebi veya onayı olmaksızın uzatılmasına karşı koruma getirir.

Sözleşmenin sona ermesine rağmen tüketicinin talebi veya onayı olmadan hizmet sunulmaya devam edilmesi durumunda, ilgili mevzuat kapsamında bu dönem için tüketiciden bedel talep edilmesi mümkün olmayabilir.

Tüketici, söz konusu tahsilatın hangi sözleşme hükmüne dayandığını öğrenmek için sağlayıcıya başvurabilir ve hukuki dayanağı bulunmayan bedellerin iadesini isteyebilir. Uyuşmazlık çözülmezse talep tutarına ve ilişkinin niteliğine göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi gibi hukuki başvuru yolları değerlendirilebilir.

Burada önemli olan, tüketicinin yalnızca kredi kartı ekstresini kontrol etmesi değil, aboneliğin hukuken sona erip ermediğini ve tahsilatın hangi döneme ilişkin olduğunu da ortaya koymasıdır.

4. Ücretsiz deneme üyeliği sona erdiğinde otomatik ücret alınması hukuka uygun mu?

Soru: Bir platform yedi gün ücretsiz kullanım sunuyor ve sekizinci gün kredi kartından ücret çekiyorsa tüketici bu ödemeye itiraz edebilir mi?

Avukat Aylin Esra Eren: Ücretsiz deneme süresinin ardından ücret alınması, tek başına hukuka aykırılık anlamına gelmez. Burada tüketicinin ücretli üyeliğe geçiş konusunda nasıl bilgilendirildiği, hangi koşulları kabul ettiği ve ödeme işlemini nasıl onayladığı belirleyicidir.

Üyelik oluşturulurken deneme süresinin sonunda ücret alınacağı, uygulanacak bedel ve yenileme koşulları açıkça belirtilmiş ve tüketici gerekli onayı vermişse, sözleşmenin şartlarına göre tahsilat yapılabilir.

Ancak tüketiciye yalnızca ücretsiz hizmet sunulduğu izlenimi verilmişse, ücretli üyeliğe geçiş koşulları gizlenmişse veya gerekli bilgilendirme ve onay bulunmuyorsa tahsilatın hukuka uygunluğu tartışmalı hâle gelir.

Tüketici, üyelik oluşturduğu ekranda gösterilen bilgileri, onay kutularını, ödeme koşullarını ve kendisine gönderilen e-postaları incelemelidir. Ücretsiz deneme tekliflerinde asıl dikkat edilmesi gereken nokta, yalnızca ilk gün ücret alınmaması değil, deneme dönemi sona erdiğinde sözleşmenin hangi koşullarla devam edeceğidir.

5. Abonelik iptal edildiği hâlde kredi kartından para çekilirse ne yapılmalı?

Soru: Tüketici üyeliğini iptal etmiş, ancak bir sonraki ay yeniden ücret tahsil edilmişse nasıl hareket etmelidir?

Avukat Aylin Esra Eren: İlk olarak iptal talebinin hangi tarihte iletildiği ve sağlayıcıya ulaşıp ulaşmadığı belirlenmelidir. Tüketici, iptal işleminin tamamlandığını gösteren e-posta, ekran görüntüsü, başvuru numarası veya diğer kayıtları saklamalıdır.

Ardından hizmet sağlayıcıya yazılı bir başvuru yapılarak tahsilatın gerekçesi sorulmalı ve şartları oluşmuşsa bedelin iadesi talep edilmelidir. Başvuruda abonelik numarası, iptal tarihi, tahsilat tarihi ve tutarı açıkça belirtilmelidir.

Banka üzerinden harcama itirazı yapılması da değerlendirilebilir. Ancak bu başvurunun sonucu, ödemenin niteliğine ve bankacılık kurallarına göre değişir. Kart sahibinin başlangıçta geçerli bir abonelik için ödeme yetkisi vermiş olması, sonradan gerçekleşen her tahsilatın otomatik olarak geçersiz olduğu anlamına gelmez.

Önemli olan, iptal talebinin geçerliliği ile sonraki tahsilatın hukuki dayanağını birlikte değerlendirmektir. Tüketici, başvurularına rağmen sonuç alamazsa uyuşmazlığın tutarına ve niteliğine uygun hukuki yollara başvurabilir.

6. Abonelik iptalini zorlaştırmak hukuka aykırı mı?

Soru: Üyelik internet üzerinden oluşturuluyor, ancak iptal için telefonla arama, uzun işlemler veya fiziksel başvuru isteniyorsa tüketicinin hakları nelerdir?

Avukat Aylin Esra Eren: Abonelik ilişkisinin sona erdirilmesi, tüketici bakımından gereksiz ve ölçüsüz engellerle zorlaştırılmamalıdır. Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği kapsamında fesih için, sözleşmenin kurulmasında kullanılan yöntemden daha ağır koşullar öngörülmesine ilişkin sınırlamalar bulunmaktadır.

Bununla birlikte bütün hizmet sağlayıcıları ve bütün abonelik türleri için aynı teknik iptal yönteminin zorunlu olduğunu söylemek doğru olmaz. İlgili hizmetin tabi olduğu özel mevzuat, sözleşmenin türü ve kullanılan başvuru kanalı dikkate alınmalıdır.

Tüketici, fesih talebini mevzuata uygun yöntemle ilettiğinde başvurusunun kayda alınmasını ve işlemin sonucunun kendisine bildirilmesini istemelidir. İptal sürecinin gereksiz yere uzatıldığı veya fesih talebinin işleme alınmadığı düşünülüyorsa yazılı kayıt oluşturmak, sonraki başvurular açısından önemlidir.

7. Abonelik iptalinde yedi günlük süre ne anlama geliyor?

Soru: Şirket, iptal talebinden sonra yedi gün daha ücret almaya devam edebilir mi?

Avukat Aylin Esra Eren: Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği'nde fesih talebinin yerine getirilmesine ilişkin genel olarak yedi günlük bir süre düzenlenmiştir. Ancak bu süre, sağlayıcının tüketicinin iptal talebinden sonra her koşulda yedi gün daha ücret alabileceği şeklinde yorumlanmamalıdır.

Fesih talebinin hangi tarihte ulaştığı, ilgili abonelik türü, uygulanabilir özel hükümler ve ücretlendirmenin hangi döneme ilişkin olduğu birlikte değerlendirilmelidir. Mevzuatta öngörülen koşullar oluştuğunda, fesih sonrasında hizmet sunulmaya devam edilen dönem için bedel talep edilmesine ilişkin sınırlamalar gündeme gelir.

Bu nedenle tüketicinin yalnızca iptal talebinin tarihini değil, aboneliğin sona erdiği tarihi ve son tahsilatın hangi döneme ait olduğunu da kontrol etmesi gerekir.

8. Abonelik iptal edildiğinde daha önce ödenen ücretlerin tamamı geri alınabilir mi?

Soru: Tüketici birkaç aydır kullanmadığı bir dijital hizmet için ödeme yapmışsa geçmiş ödemelerini geri isteyebilir mi?

Avukat Aylin Esra Eren: Bir hizmetin kullanılmaması, tek başına daha önce yapılan bütün ödemelerin iadesini gerektirmez. Geçerli bir abonelik sözleşmesi kapsamında hizmet tüketicinin kullanımına sunulmuşsa, fiilen kullanılmamış olması her zaman ücret iadesi hakkı doğurmaz.

Buna karşılık tüketicinin onayı olmadan yenileme yapılmışsa, abonelik hukuken sona ermişse veya tahsilatın başka bir hukuki dayanağı bulunmuyorsa ilgili dönemlere ilişkin iade talebi gündeme gelebilir.

Her ödeme dönemi ayrı incelenmelidir. Tüketicinin hangi tarihte sözleşme kurduğu, hangi tarihte iptal talebinde bulunduğu, hizmetin ne zaman sona erdiği ve tahsilatın hangi döneme ilişkin olduğu belirlenmeden bütün bedellerin iade edilmesi gerektiği sonucuna varılamaz.

9. Dijital abonelik sözleşmesinde tüketicinin hangi bilgilere erişebilmesi gerekir?

Soru: Tüketici, abonelik oluştururken hangi koşulların açıkça belirtilmesini beklemelidir?

Avukat Aylin Esra Eren: Tüketicinin sözleşmenin ekonomik sonuçlarını anlayabilmesi gerekir. Aboneliğin fiyatı, ödeme dönemi, sözleşmenin süresi, otomatik yenileme koşulları ve fesih yöntemi gibi bilgiler açık ve anlaşılır biçimde sunulmalıdır.

Özellikle kampanyalı fiyatların ne kadar süreyle geçerli olduğu, indirim sona erdiğinde uygulanacak bedel ve ücretsiz deneme döneminin bitiminde ücret alınacağı konusunda belirsizlik bulunmamalıdır.

Tüketicinin sözleşme hükümlerine sonradan erişebilmesi de uyuşmazlıkların çözümünde önem taşır. Üyelik sırasında kabul edilen koşulların ve yapılan bilgilendirmenin kayıt altına alınması, hem tüketicinin haklarını koruması hem de sözleşmenin içeriğinin belirlenmesi bakımından önemlidir.

10. Şirketler abonelik ücretlerini tek taraflı olarak artırabilir mi?

Soru: Bir dijital platform, üyelik ücretini artırdığında tüketicinin ayrıca onayını almak zorunda mı?

Avukat Aylin Esra Eren: Ücret değişikliklerinin hukuka uygunluğu, sözleşmenin türüne, başlangıçta kararlaştırılan fiyatlandırma koşullarına ve tüketici mevzuatına göre değerlendirilmelidir. Hizmet sağlayıcının her durumda dilediği tutarı tek taraflı olarak uygulayabileceği söylenemez.

Tüketiciye ücretin nasıl belirleneceği ve değişikliklerin hangi koşullarda uygulanacağı konusunda açık bilgi verilmesi gerekir. Sözleşmede yer alan hükümler, haksız şartlara ilişkin düzenlemeler ve varsa sektörel mevzuat dikkate alınmalıdır.

Tüketici, beklemediği bir fiyat artışıyla karşılaştığında önce sözleşme koşullarını ve yapılan bilgilendirmeyi incelemeli; artışın hukuki dayanağı bulunmadığını düşünüyorsa sağlayıcıdan açıklama istemelidir. Uyuşmazlık çözülmezse ilgili tüketici başvuru yolları değerlendirilebilir.

11. Abonelik hizmeti sunan şirketlerin tüketiciye karşı temel yükümlülükleri nelerdir?

Soru: Dijital platformlar tüketiciyi bilgilendirme ve fesih taleplerini yerine getirme konusunda hangi yükümlülüklere tabidir?

Avukat Aylin Esra Eren: Hizmet sağlayıcının yükümlülükleri, tüketici mevzuatı ve sözleşmenin tabi olduğu özel düzenlemeler çerçevesinde belirlenir. Genel olarak sözleşme koşullarının açık olması, tüketicinin ücret ve yenileme hakkında bilgilendirilmesi, hukuka uygun fesih taleplerinin yerine getirilmesi ve tahsilatların geçerli bir sözleşme ilişkisine dayanması önemlidir.

Ayrıca tüketiciye sunulan sözleşme hükümlerinin haksız şart niteliği taşıyıp taşımadığı da incelenebilir. Tüketicinin kanuni haklarını kullanmasını ölçüsüz biçimde zorlaştıran veya sağlayıcıya tek taraflı ve sınırsız yetki tanıyan hükümler, ilgili mevzuat kapsamında denetime tabi olabilir.

Bir hizmet sağlayıcının dijital ortamda faaliyet göstermesi, tüketici mevzuatından doğan yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Elektronik ortamda kurulan sözleşmeler de uygulanabilir tüketici hukuku kurallarına tabidir.

12. Tüketici hakem heyetine başvuru ne zaman yapılabilir?

Soru: Şirket ücret iadesini reddederse tüketici doğrudan mahkemeye mi gitmelidir?

Avukat Aylin Esra Eren: Her uyuşmazlıkta doğrudan mahkemeye başvurulması gerekmez. Tüketici uyuşmazlığının tutarı ve niteliği, uygulanacak başvuru yolunu belirler.

Tüketici hakem heyetleri, kanunda belirtilen parasal sınırlar içindeki tüketici uyuşmazlıklarını karara bağlamakla görevlidir. Bu sınır her yıl değiştiğinden, başvuru tarihinde geçerli tutar kontrol edilmelidir. Uyuşmazlık parasal sınırın üzerindeyse tüketici mahkemesi ve gerekli hâllerde dava öncesi arabuluculuk süreci gündeme gelebilir.

Tüketicinin başvurusunda abonelik sözleşmesini, ödeme kayıtlarını, iptal talebini, sağlayıcıyla yapılan yazışmaları ve iade talebine verilen yanıtı sunması yararlı olacaktır. Belgelerin eksiksiz hazırlanması, uyuşmazlığın daha sağlıklı incelenmesine yardımcı olur.

13. Ticaret Bakanlığının mevzuat çalışması tüketicilere hemen yeni haklar kazandırıyor mu?

Soru: Yeni düzenleme çalışması başladığına göre tüketiciler mevcut aboneliklerini farklı kurallara göre iptal edebilir mi?

Avukat Aylin Esra Eren: Bir mevzuat çalışmasının başlatılması ile yeni bir düzenlemenin yürürlüğe girmesi hukuken farklı aşamalardır. Bakanlığın çalışma başlatmış olması, tek başına yeni hükümlerin yürürlükte olduğu anlamına gelmez.

Yeni düzenlemenin kapsamı, hangi abonelik türlerini etkileyeceği ve ne zaman yürürlüğe gireceği ancak resmî düzenleme yayımlandığında kesin olarak değerlendirilebilir.

Bununla birlikte tüketiciler, mevcut mevzuat kapsamında sahip oldukları hakları kullanmak için yeni düzenlemeyi beklemek zorunda değildir. Abonelik sözleşmesinin hukuka uygun biçimde sona erdirilmesi, tüketicinin bilgilendirilmesi ve hukuki dayanağı bulunmayan tahsilatlara itiraz edilmesi bugün de yürürlükteki kurallar çerçevesinde değerlendirilebilir.

14. Tüketiciler abonelik kaynaklı mağduriyet yaşamamak için hangi belgeleri saklamalı?

Soru: Olası bir uyuşmazlıkta tüketicinin elindeki en önemli deliller nelerdir?

Avukat Aylin Esra Eren: Dijital aboneliklerde uyuşmazlığın önemli bir bölümü, tüketicinin hangi koşulları kabul ettiği ve iptal talebini ne zaman ilettiği konusunda ortaya çıkar. Bu nedenle belgelerin korunması büyük önem taşır.

Tüketicinin özellikle şu kayıtları saklamasını öneririm:

Abonelik sözleşmesi ve üyelik sırasında kabul edilen koşullar.

Ücret, yenileme ve ücretsiz deneme süresine ilişkin ekran görüntüleri.

İptal talebinin tarihini gösteren e-posta, mesaj veya başvuru numarası.

Banka ve kredi kartı ekstreleri ile ödeme dekontları.

Hizmet sağlayıcıyla yapılan yazışmalar ve varsa şikâyet başvurularına verilen yanıtlar.

Bu kayıtlar, tahsilatın sözleşmeye dayanıp dayanmadığının ve iptal talebinin hangi tarihte yapıldığının ortaya konulmasına yardımcı olabilir. Tüketici, yalnızca sözlü görüşmelerle yetinmek yerine mümkün olduğunca yazılı ve doğrulanabilir kayıt oluşturmalıdır.

15. Dijital aboneliklerde tüketicinin en önemli hukuki güvencesi nedir?

Soru: Bütün bu uyuşmazlıklardan hareketle tüketicilerin bilmesi gereken en önemli hukuki ilke nedir?

Avukat Aylin Esra Eren: Tüketici, bir abonelik sözleşmesi kurarken hangi hizmeti, hangi bedelle ve hangi süre boyunca satın aldığını anlayabilmelidir. Aynı şekilde sözleşmenin hangi koşullarda yenileneceği ve nasıl sona erdirileceği de açık olmalıdır.

Bir kez üyelik oluşturulması, sağlayıcıya her koşulda ve sınırsız şekilde tahsilat yapma yetkisi vermez. Bununla birlikte tüketicinin de her otomatik tahsilatı hukuka aykırı kabul etmeden önce sözleşme koşullarını ve ilgili mevzuatı incelemesi gerekir.

Uyuşmazlık ortaya çıktığında en sağlıklı yaklaşım, sözleşme ve ödeme kayıtlarını korumak, sağlayıcıya yazılı başvuruda bulunmak ve sonuç alınamazsa uygun hukuki başvuru yolunu değerlendirmektir. Böylece tüketici hem haklarını daha etkili kullanabilir hem de gereksiz zaman kaybının önüne geçebilir.

Dijital aboneliklerde tüketiciler için hukuki kontrol listesi

Avukat Aylin Esra Eren, abonelik kullanan tüketicilerin aşağıdaki noktaları düzenli olarak kontrol etmesini öneriyor:

Aboneliğin belirli süreli mi, belirsiz süreli mi olduğunu öğrenin.

Otomatik yenileme ve fiyatlandırma koşullarını kontrol edin.

Ücretsiz deneme süresinin sonunda uygulanacak bedeli inceleyin.

İptal talebinizin kayda alındığını gösteren belgeyi saklayın.

İptal sonrasında yapılan tahsilatların hangi döneme ilişkin olduğunu belirleyin.

Hukuki dayanağı bulunmayan ücretler için yazılı iade talebinde bulunun.

Uyuşmazlık çözülemezse başvuru tarihinde geçerli parasal sınırları ve ilgili hukuki yolları kontrol edin.

Sonuç: Dijital hizmetlerde tüketici iradesi ve şeffaflık esas olmalı

Dijital aboneliklerde yaşanan sorunlar, yalnızca ücret tahsilatıyla sınırlı değil. Tüketicinin sözleşme koşullarını anlayabilmesi, üyeliğin hangi şartlarda yenileneceğini bilmesi ve fesih hakkını etkili biçimde kullanabilmesi de tüketici hukukunun önemli unsurları arasında yer alıyor.

Ticaret Bakanlığının mevzuat çalışması, otomatik yenileme ve iptal süreçlerine ilişkin sorunların yeniden ele alındığını gösteriyor. Ancak tüketicinin sahip olduğu hakların kapsamı, yürürlükteki mevzuat ve somut sözleşme koşulları üzerinden belirlenmeli.

Avukat Aylin Esra Eren’in değerlendirmesine göre tüketiciler açısından en önemli adım, abonelik sözleşmesini ve ödeme koşullarını kontrol etmek, iptal işlemlerini belgelemek ve hukuki dayanağı bulunmayan tahsilatlar karşısında haklarını zamanında kullanmaktır.