İşveren Maaşı Ödemezse İşçi Ne Yapmalı?

Çalışanın ücretinin zamanında ödenmemesi, hem ekonomik hem de hukuki sonuçlar doğuruyor. Ücret alacağı bulunan işçinin yalnızca işverenden ödeme talep etmekle yetinmesi gerekmiyor; kanun, belirli koşullarda işçiye farklı haklar tanıyor.

Avukat Gizem Gonce, ücretin zamanında ve eksiksiz ödenmesinin işverenin temel yükümlülüklerinden biri olduğunu belirterek, ücret alacağının belge ve kayıtlarla ortaya konulmasının önemine dikkat çekti.

Maaş kaç gün ödenmezse işçi harekete geçebilir?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 34. maddesi uyarınca, mücbir bir neden dışında ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde ödenmeyen işçi, kanundaki koşullarla iş görmekten kaçınabilir. Bu durum, işçinin ücret ödenmediği için işe gitmeme hakkının sınırsız olduğu anlamına gelmez; hükmün şartları ve işçinin somut durumu dikkatle değerlendirilmelidir.

Kanun, bu nedenle iş görmekten kaçınan işçinin sözleşmesinin bu gerekçeyle feshedilemeyeceğini ve yerine yeni işçi alınamayacağını düzenler. Ödenmeyen ücretler bakımından mevduata uygulanan en yüksek faiz de talep edilebilir.

İşçi hangi adımları atabilir?

Öncelikle ödenmeyen ücretin hangi döneme ait olduğu ve ne kadar olduğu belirlenmelidir. İş sözleşmesi, bordrolar, banka hesap hareketleri, ücret yazışmaları ve çalışma kayıtları saklanmalıdır. Ücretin bir kısmı ödenmişse eksik kalan tutar ayrıca hesaplanmalıdır.

İşçi, alacağını işverenden yazılı olarak talep edebilir. Ödeme yapılmaması halinde, ücret alacağının tahsili için dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulması gerekir. Anlaşma sağlanamazsa, görevli ve yetkili mahkemede alacak davası gündeme gelebilir.

Maaş ödenmediği için işten ayrılan işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Ücretin ödenmemesi, olayın şartlarına göre işçiye haklı nedenle fesih hakkı verebilir. Ancak kıdem tazminatına hak kazanılıp kazanılmadığı; çalışanın kıdem süresi, ücretin ne şekilde ve ne kadar süreyle ödenmediği, sözleşmenin sona erdirilme biçimi ve diğer yasal şartlar değerlendirilerek belirlenir. İşçinin ayrılma kararını ve fesih nedenini belgelendirmesi önemlidir.

Gonce, “Ücretin ödenmemesi karşısında aceleyle istifa dilekçesi vermek yerine, önce alacağın ve fesih nedeninin hukuki çerçevesi değerlendirilmelidir. Yanlış veya eksik işlem, ileride hakların ispatını zorlaştırabilir” dedi.

Zamanaşımı süresi unutulmamalı

İşçi ücret alacaklarında genel zamanaşımı süresi beş yıldır. Hangi dönemlerin talep edilebileceği ve zamanaşımının hesabı somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.