Ortaklığın Giderilmesi Davası Nasıl Açılır?
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, süreler ve tutarlar zaman içinde değişebilir; somut durumunuz için güncel değerlendirme alın.
Miras kalan bir ev, arsa veya başka bir taşınmaz üzerinde birden fazla kişinin hak sahibi olması, taşınmazın kullanılması ve satılması konusunda anlaşmazlıklara neden olabiliyor. Paydaşlardan biri ortaklığı sona erdirmek istediğinde, şartları oluşmuşsa ortaklığın giderilmesi davası açılması gündeme gelebilir.
Avukat Aylin Esra Eren, bu davalarda öncelikle mülkiyet yapısının ve talebin doğru belirlenmesi gerektiğini vurguladı.
Ortaklığın giderilmesi davası nedir?
Ortaklığın giderilmesi davası, bir taşınır veya taşınmaz üzerindeki ortak mülkiyet ilişkisinin sona erdirilmesini amaçlar. Taşınmazın miras yoluyla edinilmiş olması, davanın mutlaka mirasın bütününün paylaşılması davası olarak açılması gerektiği anlamına gelmez. Talep yalnızca belirli bir taşınmazdaki ortaklığın sona erdirilmesine ilişkin olabilir.
Dava açmadan önce hangi işlemler yapılmalı?
Öncelikle güncel tapu kaydı, paydaşların kimlik ve adres bilgileri ile ortaklığın nasıl oluştuğunu gösteren belgeler hazırlanmalıdır. Taşınmaz miras yoluyla geçmişse mirasçılık belgesi ve intikal kayıtları da önem taşıyabilir.
Ortaklığın giderilmesi davalarında, dava açılmadan önce kural olarak zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulması gerekir. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanakla birlikte görevli ve yetkili mahkemede dava açılabilir.
Mahkeme taşınmazı mutlaka sattırır mı?
Hayır. Mahkeme, taşınmazın aynen bölünüp bölünemeyeceğini ve bölünmenin değer kaybına yol açıp açmayacağını değerlendirir. Aynen taksim mümkün değilse veya hukuken uygun bulunmuyorsa satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilebilir. Satış bedeli, paydaşların hakları oranında dağıtılır.
Bazı durumlarda taraflar anlaşarak taşınmazın bir paydaşa bırakılmasını ve diğer paydaşlara bedel ödenmesini sağlayabilir. Ancak mahkemenin hangi yöntemi uygulayacağı, taşınmazın özellikleri ve ilgili hukuki koşullara göre belirlenir.
Davayı kim açabilir?
Kural olarak ortaklığın sona erdirilmesinde hukuki yararı bulunan paydaşlardan biri dava açabilir. Dava, diğer ilgili paydaşlara yöneltilir. Tüm paydaşların taraf olarak doğru biçimde gösterilmesi ve tebligat işlemlerinin usulüne uygun yürütülmesi önemlidir.
Eren, “Ortaklığın giderilmesi davasında amaç her zaman taşınmazın satılması değildir; öncelikle aynen taksim imkânı ve tarafların hakları değerlendirilir. Dava öncesinde arabuluculuk şartının yerine getirilmesi ve tapu kayıtlarının doğru hazırlanması sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından önemlidir” dedi.