8 Soruda Şirket Ortaklığı ve Yönetici Sorumluluğu — Av. Gizem Gonce

Şirket ortaklarının yönetim ve temsil yetkileri, şirketin türüne ve ana sözleşmesine göre belirlenir. Limited şirketlerde yönetim ve temsil yetkisi Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde müdürlere aittir.

Bir ortağın yalnızca ortak sıfatına sahip olması, kendisine otomatik olarak şirketi yönetme yetkisi vermez. Ancak şirket yönetiminin kanuna, esas sözleşmeye veya ortakların haklarına aykırı hareket etmesi halinde çeşitli hukuki başvuru yolları bulunabilir. Ortakların bilgi alma ve inceleme hakları da şirket türüne göre değerlendirilmelidir.

Limited şirketlerde ortakların sorumluluğu ile şirket müdürlerinin sorumluluğu birbirinden farklıdır. Kural olarak limited şirket, kendi borçlarından kendi mal varlığıyla sorumludur.

Ancak kamu borçları bakımından 6183 sayılı Kanun ve Türk Ticaret Kanunu'nda özel düzenlemeler bulunmaktadır. Limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen kamu borçlarından sermaye payları oranında sorumlu tutulabilir. Şirket müdürlerinin kanuni temsilci sıfatından kaynaklanan ayrıca sorumlulukları da gündeme gelebilir. Bu nedenle şirket ortaklığı ve müdürlük sıfatları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Konunun ayrıntıları: Şirket borçlarından ortaklar kişisel olarak sorumlu olur mu?.

Şirket müdürleri, görevlerini yerine getirirken kanuna ve şirket sözleşmesine uygun davranmak zorundadır. Görevlerini ihlal etmeleri, kusurlu davranmaları ve bu davranış nedeniyle şirketin, ortakların veya üçüncü kişilerin zarar görmesi halinde hukuki sorumluluk gündeme gelebilir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 553. maddesi ve limited şirketlere ilişkin özel hükümler bu konuda önem taşır. Ayrıca kamu borçları bakımından kanuni temsilci sorumluluğu ayrıca değerlendirilmelidir. Müdürün her şirket borcundan şahsen sorumlu olduğunu söylemek doğru değildir.

Şirket ortakları arasında imzalanan sözleşmeler, tarafların birbirlerine karşı hak ve yükümlülüklerini belirler. Bu sözleşmenin ihlal edilmesi halinde sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan hukuki talepler gündeme gelebilir.

İhlalin niteliğine göre ifa, sözleşmenin feshi, dönme veya tazminat talepleri değerlendirilebilir. Ancak ortaklar arasındaki sözleşmenin şirketin ana sözleşmesiyle ve emredici ticaret hukuku hükümleriyle ilişkisi de incelenmelidir. Özellikle pay devirleri, rekabet yasağı ve yönetim yetkilerine ilişkin düzenlemelerin dikkatle hazırlanması gerekir.

Şirket paylarının devri, şirket türüne göre farklı usullere tabidir. Limited şirketlerde pay devri, Türk Ticaret Kanunu'nun 595. maddesi uyarınca yazılı ve noter onaylı sözleşmeyle yapılır. Kural olarak genel kurul onayı da gerekir; ancak kanun ve şirket sözleşmesindeki özel düzenlemeler ayrıca incelenmelidir.

Anonim şirketlerde ise payların devri, payın türüne ve esas sözleşme hükümlerine göre farklı şekil şartlarına tabi olabilir. Vergisel yükümlülükler ve ticaret sicili işlemleri de dikkate alınmalıdır. Devirden önce şirketin borç ve yükümlülüklerinin incelenmesi önemlidir.

Haksız rekabet, rakipler arasında veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen dürüstlük kuralına aykırı ticari davranışlardır. Türk Ticaret Kanunu'nun 54 ve devamı maddelerinde haksız rekabet halleri düzenlenmiştir.

Rakibin ürünlerini taklit etmek, yanıltıcı reklam yapmak, başkasının ticari itibarından haksız yararlanmak veya çalışanları hukuka aykırı şekilde kendi yararına kullanmak somut koşullara göre haksız rekabet oluşturabilir. Haksız rekabet halinde tespit, önleme, sonuçların ortadan kaldırılması ve tazminat talepleri gündeme gelebilir.

Şirketlerin ticari sırları, müşteri bilgileri, üretim yöntemleri ve ticari stratejileri hukuki koruma altındadır. Çalışanın iş ilişkisi sırasında öğrendiği gizli bilgileri hukuka aykırı şekilde üçüncü kişilerle paylaşması, iş hukuku ve ticaret hukuku bakımından sorumluluk doğurabilir.

Somut olayın özelliklerine göre iş sözleşmesinin feshi, maddi ve manevi tazminat veya haksız rekabet hükümlerine dayalı talepler gündeme gelebilir. Ticari sırların niteliği, gizlilik yükümlülüğü ve zararın kapsamı önem taşır. Şirketlerin gizlilik politikalarını ve sözleşmelerini açık şekilde düzenlemesi gerekir.

Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeme güçlüğü tehlikesi altında bulunan borçluların alacaklılarıyla mahkeme denetiminde yeniden yapılandırılmasını amaçlayan bir hukuki kurumdur.

Konkordato sürecinde alacaklıların alacaklarını komiserliğe bildirmeleri ve ilan edilen süreleri takip etmeleri önemlidir. Geçici ve kesin mühlet kararlarının alacaklılar üzerindeki etkileri farklı olabilir. Her alacak için aynı tahsilat yolu uygulanamaz. Alacağın teminatlı olup olmadığı, rehin hakkı ve konkordato projesinin içeriği birlikte incelenmelidir.