WhatsApp Yazışmaları Mahkemede Delil Olur mu?

WhatsApp mesajları, sosyal medya yazışmaları, e-postalar, ses kayıtları ve ekran görüntüleri artık birçok hukuki uyuşmazlıkta önemli bir rol oynuyor. Ancak dijital kayıtların mahkemeye sunulabilmesi, her durumda geçerli delil olarak kabul edilecekleri anlamına gelmiyor. Avukat Aylin Esra Eren, dijital delillerin hangi koşullarda kullanılabileceğini, hukuka aykırı elde edilen kayıtların sonuçlarını ve vatandaşların nelere dikkat etmesi gerektiğini anlattı.

Günümüzde borç ilişkilerinden iş uyuşmazlıklarına, boşanma davalarından ticari anlaşmazlıklara kadar pek çok konuda taraflar arasındaki iletişim dijital ortamda gerçekleşiyor. Bir borcun kabul edildiğini gösteren WhatsApp mesajı, işverenin gönderdiği talimat, elektronik posta yazışması veya sosyal medya üzerinden yapılan bir açıklama, uyuşmazlığın çözümünde önem taşıyabiliyor.

Bununla birlikte, dijital kayıtların kolayca değiştirilebilmesi, gönderen kişinin kimliğinin tartışmalı olması ve bazı verilerin hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmesi, bu kayıtların ispat gücü konusunda önemli soruları beraberinde getiriyor.

Avukat Aylin Esra Eren, dijital delillerin değerlendirilmesinde yalnızca mesajın içeriğinin değil; kaydın gerçekliğinin, bütünlüğünün, elde edilme yönteminin ve uyuşmazlıkla bağlantısının da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Dijital yazışmalar mahkemede belge olarak kullanılabilir

Soru: WhatsApp yazışmaları mahkemede delil olarak kabul edilir mi?

Avukat Aylin Esra Eren: Evet. WhatsApp yazışmaları ve benzeri elektronik kayıtlar, hukuki uyuşmazlığın niteliğine ve somut olayın koşullarına bağlı olarak mahkemede delil olarak ileri sürülebilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 199. maddesi, elektronik ortamdaki verileri de belge kavramı kapsamında değerlendirir. Bu nedenle yalnızca kâğıt üzerinde düzenlenmiş belgeler değil, uyuşmazlık konusu vakıaların ispatına elverişli elektronik kayıtlar da hukuk yargılamasında önem taşır.

Örneğin bir kişinin WhatsApp üzerinden borcunu kabul etmesi, ödeme yapacağını bildirmesi, sözleşmenin koşullarını teyit etmesi veya işverenin çalışanına yazılı talimat vermesi, ilgili uyuşmazlıkta değerlendirilebilir.

Ancak bir yazışmanın belge niteliğinde olması, onun tek başına kesin delil olduğu anlamına gelmez. Mahkeme; mesajın kime ait olduğunu, içeriğin değiştirilip değiştirilmediğini, konuşmanın bütünlüğünü ve diğer delillerle ilişkisini değerlendirir.

Dolayısıyla dijital yazışmaların mahkemeye sunulması mümkündür; fakat bunların hangi vakıayı ne ölçüde ispatladığı ayrıca incelenmelidir.

Ekran görüntüsü tek başına yeterli mi?

Soru: WhatsApp konuşmasının ekran görüntüsünü almak ve mahkemeye sunmak yeterli olur mu?

Avukat Aylin Esra Eren: Ekran görüntüleri delil olarak sunulabilir. Ancak her ekran görüntüsünün tek başına yeterli olduğu söylenemez.

Ekran görüntüsünün hangi telefondan alındığı, yazışmanın taraflarının belirlenebilir olup olmadığı, tarih ve saat bilgilerinin bulunup bulunmadığı, konuşmanın öncesi ve sonrasının korunup korunmadığı ve içeriğin değiştirilmiş olma ihtimali değerlendirilir.

Örneğin yalnızca bir mesajın kesilerek sunulması, konuşmanın anlamını değiştirebilir. Bir kişinin rehberde kayıtlı ismi de tek başına mesajı gönderenin kimliğini kesin olarak kanıtlamayabilir.

Bu nedenle vatandaşların yalnızca birkaç ekran görüntüsü almakla yetinmemelerini; mümkün olduğunca konuşmanın tamamını, ilgili tarihleri ve mesajların bağlamını korumalarını öneriyorum.

Karşı tarafın yazışmayı inkâr etmesi hâlinde teknik inceleme veya başka delillerle doğrulama ihtiyacı doğabilir. Ancak her uyuşmazlıkta mutlaka bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği de söylenemez. Bu ihtiyaç, uyuşmazlığın niteliğine ve mevcut delillere göre belirlenir.

Başkasının telefonundan alınan mesajlar delil olarak kullanılabilir mi?

Soru: Eşinin, çalışanının veya iş ortağının telefonundan gizlice alınan WhatsApp yazışmaları mahkemede kullanılabilir mi?

Avukat Aylin Esra Eren: Bu konuda son derece dikkatli olunmalıdır. Dijital kayıtların nasıl elde edildiği, en az içeriği kadar önemlidir.

Kişinin bizzat tarafı olduğu bir konuşmayı muhafaza etmesi ile başka bir kişinin telefonuna izinsiz erişerek yazışmalarını ele geçirmesi aynı şekilde değerlendirilemez. Telefon şifresinin kırılması, hesaba izinsiz girilmesi veya üçüncü kişiler arasındaki özel haberleşmenin gizlice elde edilmesi, hukuka aykırılık sorununa yol açabilir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 189/2. maddesi uyarınca hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, bir vakıanın ispatında mahkeme tarafından dikkate alınamaz. Ceza yargılamasında da hukuka uygun delil elde edilmesi zorunludur.

Özellikle boşanma davalarında eşlerden birinin diğerinin telefonuna izinsiz erişerek elde ettiği mesajlar bakımından, delilin elde edilme yöntemi ayrıca incelenmelidir. Yalnızca mesajın gerçek olması, her durumda hukuka uygun delil olduğu anlamına gelmez.

Bu nedenle vatandaşların haklarını ispatlamak isterken yeni bir hukuki sorumlulukla karşılaşabilecek yöntemlerden kaçınmaları gerekir.

Boşanma davalarında WhatsApp mesajları kullanılabilir mi?

Soru: Eşler arasındaki WhatsApp yazışmaları boşanma davasında delil olur mu?

Avukat Aylin Esra Eren: Eşler arasındaki mesajlaşmalar, somut olayın özelliklerine ve hukuka uygun elde edilme koşuluna bağlı olarak boşanma davasında delil olarak değerlendirilebilir.

Mesajların içeriği; eşlerin iletişimi, hakaret iddiaları, tehdit, ortak yaşamın koşulları veya boşanma nedenleriyle ilgili vakıaların değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Ancak burada iki ayrı konuya dikkat edilmelidir. Birincisi, yazışmanın gerçekten ilgili eş tarafından gönderilip gönderilmediğidir. İkincisi ise mesajın hukuka uygun şekilde elde edilip edilmediğidir.

Ayrıca tek bir mesajın, konuşmanın bütününden koparılarak değerlendirilmesi yanıltıcı olabilir. Mahkeme, iddia edilen vakıayı dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirir.

Dolayısıyla boşanma davasında WhatsApp yazışmalarının bulunması, tek başına belirli bir kusur sonucunun doğacağı anlamına gelmez.

İş davalarında dijital yazışmaların önemi nedir?

Soru: İşverenin WhatsApp üzerinden gönderdiği mesajlar veya e-postalar iş mahkemesinde delil olabilir mi?

Avukat Aylin Esra Eren: Evet. İş ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dijital yazışmalar önemli bir ispat aracı olabilir.

Örneğin işverenin çalışma saatlerine ilişkin talimatları, fazla çalışma yapılmasını isteyen mesajları, ücret veya prim konusunda yapılan yazışmalar, işçinin görev tanımına ilişkin bildirimler ya da fesih sürecindeki iletişim kayıtları uyuşmazlığın aydınlatılmasına katkı sağlayabilir.

Bununla birlikte bir mesajın varlığı, fazla mesai yapıldığını veya ücret alacağının kesin olarak doğduğunu her durumda kanıtlamaz. Mesajlar; puantaj kayıtları, bordrolar, banka hareketleri, tanık anlatımları ve diğer belgelerle birlikte değerlendirilmelidir.

İşverenlerin çalışanların kurumsal cihazları ve iletişim kayıtları üzerindeki denetimlerinde de özel hayatın gizliliği, kişisel verilerin korunması ve ölçülülük ilkelerini gözetmesi gerekir. İş ilişkisi, çalışanın bütün özel iletişiminin sınırsız biçimde incelenebileceği anlamına gelmez.

Ses kayıtları ve telefon konuşmaları da delil olabilir mi?

Soru: Telefon görüşmesinin ses kaydı veya video kaydı mahkemede kullanılabilir mi?

Avukat Aylin Esra Eren: Ses ve görüntü kayıtları da somut olayın koşullarına göre delil olarak ileri sürülebilir. Ancak bu kayıtların elde edilme yöntemi ve hukuka uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.

Bir görüşmenin kaydedilmiş olması, kaydın otomatik olarak hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Kişilerin haberleşme ve özel hayatlarının gizliliği, kişisel verilerin korunması ve ceza hukuku bakımından doğabilecek sorumluluklar dikkate alınmalıdır.

Özellikle gizli ses kaydı konusunda genel geçer bir kural varmış gibi hareket edilmemelidir. Yargısal uygulamada olayın özellikleri, kaydın hangi koşullarda alındığı, başka türlü delil elde etme imkânının bulunup bulunmadığı ve kaydın amacı önem taşıyabilir.

Bu nedenle bir uyuşmazlığı ispatlamak amacıyla ses veya görüntü kaydı almadan önce hukuki değerlendirme yapılması gerekir.

Dijital deliller nasıl korunmalı?

Soru: Mahkemeye sunulacak WhatsApp yazışmaları, e-postalar ve diğer dijital kayıtlar nasıl muhafaza edilmeli?

Avukat Aylin Esra Eren: Öncelikle kayıtların orijinal hâlinin korunması gerekir. Yazışmalar silinmemeli, içerik üzerinde değişiklik yapılmamalı ve yalnızca seçilmiş mesajların saklanmasıyla yetinilmemelidir.

Vatandaşların şu hususlara dikkat etmesini öneriyorum:

• WhatsApp konuşmalarının mümkün olduğunca tamamını ve bağlamını koruyun.
• Ekran görüntülerinde tarih, saat ve tarafların belirlenmesini sağlayan bilgileri muhafaza edin.
• İlgili e-postaları, eklerini ve gönderim bilgilerini saklayın.
• Banka dekontları, sözleşmeler ve diğer belgelerle dijital yazışmalar arasındaki bağlantıyı koruyun.
• Karşı tarafın mesajları inkâr etmesi ihtimaline karşı orijinal cihazı ve mevcut dijital kayıtları muhafaza edin.
• Delilleri elde etmek için başka kişilerin hesaplarına veya cihazlarına izinsiz erişmeyin.

Uyuşmazlığın niteliğine göre adli bilişim incelemesi veya bilirkişi değerlendirmesi gerekebilir. Bu incelemelerde kaydın kaynağı, bütünlüğü ve teknik özellikleri önem taşıyabilir.

Dijital yazışmalar sözleşmenin varlığını ispatlayabilir mi?

Soru: Taraflar arasında imzalı sözleşme yoksa WhatsApp mesajlarıyla anlaşma yapıldığı ispatlanabilir mi?

Avukat Aylin Esra Eren: Somut olayın özelliklerine göre bu mümkün olabilir. Türk hukukunda her sözleşmenin mutlaka yazılı ve imzalı biçimde yapılması gerektiği söylenemez. Ancak bazı işlemler için kanunun öngördüğü özel şekil şartları bulunmaktadır.

WhatsApp yazışmaları, taraflar arasında bir anlaşma yapıldığına, borcun kabul edildiğine veya belirli koşullar üzerinde uzlaşıldığına ilişkin delil oluşturabilir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 202. maddesi kapsamında, belirli koşulları taşıyan belgeler yazılı delil başlangıcı niteliğinde değerlendirilebilir. Böyle bir durumda tanık dâhil diğer delillerle ispat imkânı gündeme gelebilir.

Ancak her WhatsApp mesajı otomatik olarak yazılı delil başlangıcı sayılmaz. Mesajın karşı taraftan kaynaklanması, iddia edilen hukuki işlemi muhtemel göstermesi ve kanundaki koşulların gerçekleşmesi gerekir.

Ayrıca taşınmaz satışları gibi kanunen özel şekil şartına tabi işlemlerde, mesajlaşmaların varlığı tek başına gerekli resmî şeklin yerine geçmez.

Avukat Aylin Esra Eren'den vatandaşlara önemli uyarı

Dijital iletişim kayıtları, hukuki uyuşmazlıklarda hakların ispatlanması bakımından son derece önemli hâle gelmiştir. Ancak bu kayıtların etkili olabilmesi için gerçekliğinin, bütünlüğünün, hukuka uygun biçimde elde edilmesinin ve uyuşmazlıkla bağlantısının değerlendirilmesi gerekir.

Bir mesajın mahkemeye sunulabilmesi ile tek başına davayı kazandıracak güçte olması birbirinden farklıdır. Vatandaşların dijital kayıtları korurken hukuka aykırı yöntemlerden kaçınması, diğer delilleri de muhafaza etmesi ve somut uyuşmazlığa uygun hukuki yolu belirlemesi önemlidir.

Dijital deliller konusunda yapılacak hatalar yalnızca ispat gücünü zayıflatmakla kalmayabilir; olayın niteliğine göre özel hayatın gizliliği, haberleşmenin gizliliği veya kişisel verilerin korunması bakımından ayrı hukuki sonuçlar da doğurabilir.