Çocuk Teslimi ve Kişisel İlişki Kararına Aykırılığın Sonuçları — Eren & Gonce

Çocuk Teslimi ve Kişisel İlişki Kararına Aykırılığın Sonuçları

Boşanma süreçlerinde çocuk teslimi veya kişisel ilişki kararına uymamak, çocuğun güvenliği ve üstün yararı açısından ciddi sonuçlar doğurabilir. Ancak teslim kararına aykırılık ile TCK m.234 kapsamındaki kaçırma/alıkoyma suçu aynı değildir; her olay otomatik hapis cezası gerektirmez.

Boşanma davalarında çocuğu kaçıran veya teslim etmeyen ebeveynin karşılaşacağı hukuki yaptırımları, ceza sürelerini ve 2026 yılı itibarıyla güncel uygulamaları Avukat Gizem Gonce ile konuştuk.

Çocuk bir koz veya intikam aracı olarak kullanılamaz

Boşanma sürecindeki en büyük yanılgının "Kendi çocuğumu kaçırmış sayılmam" düşüncesi olduğunu belirten Av. Gizem Gonce, hukuki çerçevenin net olduğunu vurguladı:

Velayet, geçici tedbir, teslim emri ve kişisel ilişki kararının kapsamı birlikte incelenir. Çocuk Koruma Kanunu kapsamındaki disiplin yaptırımları ile Türk Ceza Kanunu kapsamındaki suçların koşulları ayrıdır. Velayet değişikliği de çocuğun üstün yararına göre mahkemece değerlendirilir.

Avukat Gizem Gonce Sorularımızı Yanıtladı

Velayeti veya kişisel ilişki tesis kararı bulunan çocuğu kaçıran ya da teslim etmeyen ebeveyni Türk Ceza Kanunu'na göre nasıl bir ceza bekliyor?

Av. Gizem Gonce: TCK m.234/1, velayet yetkisi elinden alınmış ana/baba veya üçüncü derece dâhil kan hısmının on altı yaşını bitirmemiş çocuğu kanunda belirtilen kişinin yanından kaçırması ya da alıkoyması için üç aydan bir yıla kadar hapis öngörür. Cebir/tehdit kullanılması veya çocuğun on iki yaşını bitirmemiş olması hâlinde m.234/2 uyarınca ceza bir kat artırılır. Geçici velayet veya kişisel ilişki uyuşmazlığının bu suçu oluşturup oluşturmadığı ayrıca incelenir; her ihlale otomatik 1–3 yıl ceza denemez.

Dava devam ederken geçici velayet verilmişse ve diğer taraf kişisel ilişki gününde aldığı çocuğu geri getirmezse ne olur?

Av. Gizem Gonce: İade zamanı ve mahkeme kararı belgelenerek Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne başvurulabilir. 5395 sayılı Kanun m.41/F uyarınca disiplin yaptırımı için usulüne uygun teslim emri, gerekli bildirimler, aykırılık ve şikâyet koşulları değerlendirilir. Aynı olayın TCK m.234 kapsamına girip girmediği ayrı bir ceza hukuku incelemesidir.

Çocuğu kaçırmak veya göstermemek velayet kararını etkiler mi?

Av. Gizem Gonce: Kişisel ilişkiyi sistematik engelleme, velayetin yeniden değerlendirilmesine yol açabilir. Bunun sonucu velayetin otomatik olarak karşı ebeveyne geçmesi değildir. Mahkeme çocuğun üstün yararını, güvenliğini, koşulları ve gerektiğinde uzman incelemesini esas alır.

Çocuğu yurt dışına kaçırma girişiminde bulunulursa nasıl bir yol izlenir?

Av. Gizem Gonce: Çocuğun yurt dışına kaçırılması veya yurt dışından getirilmemesi durumunda 1980 Lahey Sözleşmesi (Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Sözleşme) hükümleri devreye girer. Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü aracılığıyla uluslararası iade süreci başlatılır. Ayrıca mahkemeden acil olarak çocuğun yurt dışına çıkışının engellenmesi yönünde Çıkış Yasağı (Tahdit) Tedbiri talep edilmelidir.

Çocuğu kaçırmanın veya alıkoymanın hukuki sonuçları

Yaptırım Türü Hukuki Dayanak Uygulanan Cezalar / Sonuçlar
Ceza sorumluluğu TCK m.234 Kanuni kişi/yaş/fiil şartları varsa üç ay–bir yıl; m.234/2 koşullarında bir kat artırım.
Disiplin yaptırımı 5395 sayılı Kanun m.41/F Teslim emri, bildirim, şikâyet ve aykırılık şartlarına göre değerlendirilir.
Velayetin yeniden değerlendirilmesi TMK ve çocuğun üstün yararı Mahkemece somut inceleme; otomatik devir yoktur.
Uluslararası Yaptırım Lahey Sözleşmesi Yurt dışına kaçırma halinde Uluslararası Adli İşbirliği ile iade süreci.

Avukat Gizem Gonce, çocuğun güvenliği ve psikolojik bütünlüğünün korunmasını, teslim/kişisel ilişki kararlarına uyulmasını ve uyuşmazlıkların yetkili merciler aracılığıyla çözülmesini vurguluyor.

Kaynaklar ve ilgili mevzuat

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Başvuru yolu ve süreler somut olayın belgeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Randevu talebi iletin → · İletişim →

Back to blog