Türk vatandaşlığı doğumla veya sonradan kazanılabilir. Sonradan kazanma yolları arasında yetkili makam kararıyla vatandaşlık, evlat edinilme ve seçme hakkının kullanılması gibi kanuni yollar bulunur.

Şartlar, vatandaşlığın hangi yolla kazanılacağına göre değişir. Genel yolla başvuruda ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak, Türkiye'de kanunda öngörülen süreyle ikamet etmek, yerleşmeye karar verdiğini davranışlarıyla teyit etmek, genel sağlık bakımından engel bir hastalığı bulunmamak, iyi ahlak sahibi olmak, yeterli düzeyde Türkçe konuşmak, geçimini sağlayacak gelir veya mesleğe sahip olmak ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hâli bulunmamak gibi şartlar aranır.

Genel yolla vatandaşlık başvurusunda, başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye'de kesintisiz beş yıl ikamet etme şartı aranır. Ancak kanundaki ikamet ve diğer koşullar ayrıca değerlendirilir.

Hayır. Beş yıllık ikamet tek başına vatandaşlık kazandırmaz. Diğer kanuni şartların sağlanması ve yetkili makamın olumlu karar vermesi gerekir.

Genel yolla vatandaşlık başvurusunda yeterli düzeyde Türkçe konuşabilme şartı aranır. Ancak uygulanacak şartlar vatandaşlık kazanma yoluna göre farklılık gösterebilir.

Başvurular, başvuru türüne göre Türkiye'de valiliklere bağlı ilgili nüfus ve vatandaşlık birimlerine; yurt dışında ise dış temsilciliklere yapılabilir. Başvuru öncesinde güncel başvuru usulü kontrol edilmelidir.

Hayır. Türk vatandaşlığı başvurusu için avukat tutmak zorunlu değildir; kişi başvurusunu kendisi yapabilir. Ancak ret kararı, ikamet süresi uyuşmazlığı, güvenlik değerlendirmesi veya dava süreci gibi karmaşık durumlarda hukuki yardım yararlı olabilir.

Kaynak: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü

Belgeler başvuru türüne göre değişir. Kimlik ve pasaport, medeni hâl belgeleri, ikamet bilgileri, gelir veya meslek belgeleri, fotoğraf ve gerekli hâllerde doğum ya da evlilik belgeleri istenebilir. Yabancı belgelerde tercüme, apostil veya tasdik şartları gündeme gelebilir.

Başvurunun sonuçlanma süresi dosyanın türüne, belgelerin eksiksizliğine, incelemelere ve idari iş yüküne göre değişir. Bütün başvurular için geçerli kesin bir sonuçlanma süresi bulunmaz.

Başvurunun türüne göre ilgili nüfus ve vatandaşlık birimleri, yetkili resmî başvuru kanalları veya dış temsilcilikler aracılığıyla takip yapılabilir.

Hayır. Türkiye'de doğmak tek başına Türk vatandaşlığı kazandırmaz. Ancak Türkiye'de doğan ve doğumla herhangi bir ülkenin vatandaşlığını kazanamayan çocuk, kanundaki şartlarla doğumdan itibaren Türk vatandaşı olur.

Evet. Türk vatandaşı anne veya babadan doğan çocuk, doğum yeri neresi olursa olsun Türk vatandaşlığını doğumla kazanır.

Evet. Türk vatandaşı babadan ve yabancı anneden evlilik içinde doğan çocuk, Türk vatandaşlığını doğumla kazanır. Evlilik dışında doğumda ise soybağına ilişkin kanuni koşullar değerlendirilir.

Evet. Türk vatandaşı anneden doğan çocuk, yurt dışında doğmuş olsa da Türk vatandaşlığını doğumla kazanır.

Evet. Türk vatandaşlığı doğumla kazanılmışsa, Türk vatandaşı anne veya babadan doğan çocuk da kural olarak vatandaşlığı doğumla kazanır. Soybağı ve nüfus kayıt işlemleri gerektiğinde belgelendirilmelidir.

Türkiye'de bulunmuş ve yabancı olduğu ispatlanamamış çocuk, Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin kanuni hükümler çerçevesinde Türk vatandaşı kabul edilir.

Evet, ancak yalnızca Türkiye'de doğmuş olması yeterli değildir. Çocuk doğumla başka bir ülkenin vatandaşlığını kazanamıyorsa kanundaki şartlarla Türk vatandaşlığını kazanabilir.

Türk vatandaşlığının kaybı ancak kanunda öngörülen nedenlerle ve usullerle gerçekleşebilir. Kişinin doğumla vatandaşlık kazanmış olması, vatandaşlığının her koşulda kaybedilemeyeceği anlamına gelmez.

Doğumun Türk nüfus kayıtlarına tescili için ilgili Türk dış temsilciliğine veya yetkili nüfus birimine başvurulabilir. Doğum belgesi, ebeveynlerin kimlikleri ve soybağını gösteren belgeler istenebilir.

Çocuk Türk vatandaşlığını doğumla kazanmışsa işlem çoğunlukla vatandaşlığın tespiti ve nüfusa tesciliyle ilgilidir. Soybağının veya belgelerin tartışmalı olması durumunda idari ve hukuki inceleme gerekebilir.

Hayır. Türk vatandaşıyla evlenmek otomatik olarak vatandaşlık kazandırmaz. Türk Vatandaşlığı Kanunu'nda öngörülen şartların yerine getirilmesi ve başvurunun olumlu sonuçlanması gerekir.

Kural olarak, en az üç yıldır bir Türk vatandaşıyla evli olmak ve başvuru tarihinde evliliğin devam etmesi gerekir. Diğer kanuni şartlar da aranır.

Başvurunun değerlendirilmesinde yalnızca Türkiye'de yaşama koşulu aranmaz. Evlilik yoluyla vatandaşlığın özel şartları kapsamında yurt dışında yaşayan kişiler de gerekli koşulları sağlıyorsa başvuru yapabilir.

Evet. Aile birliği içinde yaşama şartı aranır. Başvuruda evliliğin gerçekliği ve aile birliğinin devam edip etmediği değerlendirilir.

Hayır. Evliliğin yalnızca vatandaşlık kazanmak amacıyla yapıldığının tespit edilmesi, başvurunun reddedilmesine neden olabilir. Gerçeğe aykırı beyanlar ayrıca hukuki sonuç doğurabilir.

Başvuru sırasında Türk vatandaşı eşin vefat etmiş olması hâlinde, kanundaki özel hüküm uyarınca aile birliği içinde yaşama şartı aranmaz. Diğer şartların sağlanması gerekir.

Kural olarak, evlilik yoluyla kazanılmış vatandaşlık boşanma nedeniyle kendiliğinden kaybedilmez. Ancak vatandaşlığın hileli beyan veya gerçeğe aykırı işlemlerle kazanılmış olması farklı sonuçlar doğurabilir.

Başvuru türüne göre evlilik belgesi, kimlik ve pasaport bilgileri, ikamet ve medeni hâl belgeleri, fotoğraf ve diğer resmî belgeler istenebilir. Kesin belge listesi ilgili makamdan kontrol edilmelidir.

Çalışma hakkı, vatandaşlık kazanılmasından ayrı değerlendirilir. Yabancı eşin çalışma izni veya mevzuattaki bir istisna kapsamında çalışma hakkı bulunması gerekir.

Ret kararının gerekçesi incelenmelidir. Kararın hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa, tebliğ tarihi ve karardaki başvuru yolu dikkate alınarak idari yargıda dava açılması değerlendirilebilir.

Evet. Kanunda ve ilgili düzenlemelerde belirtilen yatırım şartlarını sağlayan yabancılar, istisnai yolla Türk vatandaşlığının kazanılması için başvurabilir. Yatırım yapmak tek başına otomatik vatandaşlık sağlamaz.

Evet. Mevzuatta belirtilen asgari değer, tapu ve mülkiyet şartları ile elde tutma yükümlülükleri sağlanırsa taşınmaz edinimi üzerinden başvuru yapılabilir.

Evet. Taşınmaz yoluyla vatandaşlıkta mevzuatta belirlenen asgari yatırım tutarı ve diğer koşullar aranır. Başvuru öncesinde yürürlükteki tutar ve değerleme şartları resmî kaynaklardan doğrulanmalıdır.

Yatırım yoluyla vatandaşlıkta taşınmaz için belirli süreyle elden çıkarmama taahhüdü gibi koşullar bulunur. Bu yükümlülük dolmadan satış yapılması vatandaşlık sürecini veya kazanılmış statüyü etkileyebilir.

Kanunda öngörülen tutar ve süre koşullarını sağlayan mevduat veya diğer uygun finansal yatırım türleri üzerinden başvuru yapılması mümkün olabilir. İlgili yatırım türünün güncel mevzuatta kabul edilmesi gerekir.

Hayır. Şirket kurmak tek başına vatandaşlık kazandırmaz. İstihdam oluşturma veya mevzuatta kabul edilen diğer yatırım koşullarının sağlanması gerekebilir.

Kanuni koşullar çerçevesinde başvuru sahibinin eşi ve belirli şartları sağlayan çocukları da başvuru kapsamına girebilir. Her aile üyesinin durumu ve gerekli belgeleri ayrıca değerlendirilir.

Süre; yatırımın doğrulanması, uygunluk belgeleri, güvenlik incelemeleri ve idari işlemlere göre değişir. Her başvuru için kesin ve değişmez bir süre verilemez.

Evet. Yatırım şartlarının karşılanmaması, belgelerde eksiklik veya gerçeğe aykırılık bulunması ya da kanuni güvenlik ve kamu düzeni koşullarının sağlanmaması gibi nedenlerle başvuru reddedilebilir.

Vatandaşlığın kazanılması bakımından yatırım yoluyla başvurularda genel yoldaki beş yıllık ikamet şartı aynı şekilde uygulanmaz. Ancak yatırımın türüne özgü yükümlülükler ve başvuru şartları yerine getirilmelidir.

Türk Vatandaşlığı Kanunu'nda belirtilen belirli koşulları taşıyan kişilerin, genel vatandaşlık şartlarından farklı bir usulle vatandaşlığa alınabilmesini ifade eder. Bu yol da yetkili makam kararı ve kanuni şartlara tabidir.

Kanunda belirtilen bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel veya sanatsal alanlardaki hizmet ve katkılar, şartları varsa istisnai vatandaşlık değerlendirmesine konu olabilir.

Hayır. Yatırım, vatandaşlık kazanmanın yalnızca belirli bir yoludur. Doğum, genel başvuru, evlilik, evlat edinilme ve diğer kanuni yollar da bulunur.

Hayır. İkamet izniyle uzun süre Türkiye'de yaşamak tek başına vatandaşlık sağlamaz. Başvuru yolunun koşulları ayrıca yerine getirilmelidir.

Öğrenim amacıyla Türkiye'de bulunmak, vatandaşlık için aranan ikamet süresinin hesabında özel kurallara tabidir. Öğrenci ikametinin bütün durumlarda beş yıllık süreye dâhil olduğu varsayılmamalıdır.

Evet. Kanuni şartları sağlayan yabancılar genel yolla vatandaşlık için başvurabilir. Çalışma izniyle geçirilen sürenin niteliği ve ikamet şartları ilgili mevzuata göre değerlendirilir.

Başvuru olanağı, kişinin hukuki statüsüne ve vatandaşlık mevzuatındaki koşullara bağlıdır. Uluslararası koruma statüsü veya Türkiye'de bulunma süresi tek başına vatandaşlık kazandırmaz.

Adli sicil kaydı, başvurunun değerlendirilmesinde önem taşıyabilir; ancak her mahkûmiyet otomatik ret anlamına gelmez. Başvuru türü, suçun niteliği ve güvenlik değerlendirmesi dikkate alınır.

Hayır. Kanuni şartların sağlanması gerekir ve şartların karşılanması tek başına kesin vatandaşlık hakkı doğurmaz. Yetkili makamın değerlendirmesi ve kararı önemlidir.

Gerçeğe aykırı beyan veya sahte belge kullanılması başvurunun reddine, kazanılmış vatandaşlığın kanuni koşullarda geri alınmasına ve olayın niteliğine göre cezai sorumluluğa yol açabilir.

Türk hukuku, gerekli şartlarla bir kişinin hem Türk vatandaşı hem de başka bir ülkenin vatandaşı olmasına imkân tanır. Diğer ülkenin hukuku da ayrıca incelenmelidir.

Hayır. Yalnızca başka bir ülkenin vatandaşlığını kazanmak, Türk vatandaşlığını kendiliğinden sona erdirmez. Ancak kişinin vatandaşlıktan çıkma veya başka bir kanuni kayıp sürecine girmesi farklı sonuç doğurabilir.

Türk vatandaşlığını koruyan kişiler, Türk hukukunun öngördüğü vatandaşlık haklarından yararlanır ve vatandaşlık statüsüne bağlı yükümlülükleri taşır. Diğer ülkedeki hak ve yükümlülükler ise o ülkenin hukukuna bağlıdır.

Askerlik yükümlülüğü kişinin vatandaşlık durumuna, yaşına, daha önce yaptığı askerlik hizmetine ve kanundaki özel düzenlemelere göre değerlendirilir. Çifte vatandaşlık tek başına askerlik yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Türk vatandaşlığı devam ediyorsa ve seçim mevzuatındaki diğer koşullar sağlanıyorsa oy kullanabilir. Seçmen kütüğüne kayıt ve yurt dışı oy kullanma usulleri ayrıca dikkate alınır.

Evet, mümkün olabilir. Çocuğun vatandaşlığı, ebeveynlerin vatandaşlıkları ve ilgili ülkelerin kanunları çerçevesinde belirlenir.

Bu, diğer ülkenin hukukuna bağlıdır. Türk vatandaşlığından çıkmak, başka ülkenin vatandaşlığının otomatik olarak kazanılması anlamına gelmez.

Türk vatandaşı sıfatını koruyan kişiler, Türk vatandaşlarına uygulanan genel taşınmaz edinme kurallarından yararlanabilir. Diğer ülkelerdeki taşınmaz edinimi ise ilgili ülkenin hukukuna tabidir.

Türk vatandaşlığını koruyan kişinin Türk pasaportu alması mümkündür. Seyahatlerde hangi pasaportun kullanılacağı, giriş-çıkış kuralları ve diğer ülkenin mevzuatı dikkate alınarak belirlenmelidir.

Türk vatandaşlığının korunması hâlinde miras hakları Türk hukukunun ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirilir. Yabancı unsurlu miras uyuşmazlıklarında uygulanacak hukuk ayrıca belirlenebilir.

Evet. Kanunda belirtilen şartları sağlayan kişiler, izin almak suretiyle Türk vatandaşlığından çıkmak için başvurabilir.

Genel olarak ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak, başka bir devlet vatandaşlığını kazanmış olmak veya kazanacağına ilişkin güvenceye sahip bulunmak, askerlik hizmeti ve ceza soruşturması ya da kovuşturması gibi kanuni engeller yönünden gerekli şartları sağlamak ve mali ya da cezai yükümlülük nedeniyle aranan koşulları karşılamak gerekir. Somut durum ayrıca incelenmelidir.

Yurt içinde yetkili nüfus ve vatandaşlık birimlerine, yurt dışında ise Türk dış temsilciliklerine başvurulabilir. Başvurunun güncel usulü ilgili makamdan teyit edilmelidir.

Türk vatandaşlığının kaybedilmesiyle vatandaşlığa bağlı haklar değişir. Türkiye'de kalış hakkı, yabancılar ve uluslararası koruma mevzuatına göre değerlendirilir. Eski Türk vatandaşlarına tanınan özel haklar varsa bunlar ayrıca incelenir.

Evet. Ancak yeniden vatandaşlığa alınma, kişinin vatandaşlıktan hangi yolla ayrıldığına ve kanunda belirtilen şartlara bağlıdır.

Türk vatandaşlığının kaybettirilmesi yalnızca kanunda öngörülen hâllerde ve usulle mümkündür. Kanuni şartları oluşan bazı durumlarda yetkili makam kararıyla vatandaşlığın kaybettirilmesi gündeme gelebilir.

Hayır. Vatandaşlıktan çıkma kişinin izin talebiyle yürüttüğü bir süreçtir. Kaybettirme ise kanunda belirtilen sebeplere dayanan ve yetkili makam tarafından yürütülen farklı bir hukuki işlemdir.

Evet. Vatandaşlığın kazanılmasında yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesi gibi kanuni koşulların oluşması hâlinde kararın geri alınması gündeme gelebilir. Bunun için ilgili mevzuattaki usul ve şartlar uygulanır.

Her durumda otomatik olarak kaybolmaz. Çocukların vatandaşlık durumu, kaybın hukuki sebebine, çocukların yaşına ve kanundaki özel hükümlere göre ayrı değerlendirilir.

Türk vatandaşlığı sona erdiğinde vatandaşlık kimliği bu statüye dayanılarak kullanılamaz. Kişinin varsa özel statü belgesi ve diğer hakları ilgili mevzuata göre değerlendirilir.

Mavi Kart, Türk vatandaşlığından izinle çıkan ve kanunda belirtilen koşulları taşıyan kişilere, Türkiye'de bazı haklardan yararlanabilmeleri için verilen belgedir.

Mavi Kart sahipleri, kanunda belirtilen istisnalar çerçevesinde çalışma hakkından yararlanabilir. Ancak kamu görevleri ve özel mevzuata tabi meslekler bakımından istisnalar bulunabilir.

Evet. Kanundaki şartlarla Mavi Kart sahipleri Türkiye'de taşınmaz edinebilir. İşlemin niteliğine ve taşınmazın durumuna göre ilgili tapu mevzuatı da dikkate alınır.

Evet. Mavi Kart sahibi olmak, tek başına mirasçılık hakkını ortadan kaldırmaz. Mirasçılık ve mirasın paylaşılması ilgili hukuk kurallarına göre belirlenir.

Kural olarak hayır. Mavi Kart, Türk vatandaşlığı statüsünü devam ettirmez ve Türk vatandaşlığına bağlı seçme ve seçilme haklarını sağlamaz.

Sağlık hizmetlerinden yararlanma, kişinin sosyal güvenlik durumu, sigortalılığı ve ilgili mevzuata göre belirlenir. Mavi Kart tek başına bütün sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanma hakkı vermez.

Evet. Genel şirket kurma hükümleri çerçevesinde şirket kurabilir. Şirket türüne, faaliyete ve mesleğe özgü ek koşullar ayrıca değerlendirilir.

Mavi Kart sahipleri Türk vatandaşı olmadıkları için kural olarak Türk vatandaşlığına bağlı askerlik yükümlülüğüne tabi değildir. Vatandaşlıktan çıkmadan önceki askerlik durumu ise ayrı değerlendirilebilir.

Evet. Kişi, Türk vatandaşlığını yeniden kazanmak için kanunda belirtilen koşullara göre başvurabilir. Başvuru otomatik olarak kabul edilmez.

Mavi Kart bazı hakları korusa da kamu görevlerine girme hakkını genel olarak sağlamaz. Kamu hizmetine girişte vatandaşlık şartı ve ilgili özel mevzuat dikkate alınır.

Başvurunun türüne göre ikamet şartlarının sağlanmaması, belgelerde eksiklik veya tutarsızlık, başvuru koşullarının karşılanmaması ya da güvenlik ve kamu düzeni değerlendirmeleri ret nedeni olabilir.

Evet. Ret gerekçesi giderilebiliyorsa ve kişi gerekli koşulları sağlıyorsa yeniden başvuru mümkün olabilir. Ancak önceki ret kararının gerekçesi ve yeni başvurunun koşulları incelenmelidir.

Evet. Ret kararının hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa idari yargıda iptal davası açılması gündeme gelebilir. Görevli ve yetkili mahkeme ile dava süresi somut karara göre belirlenmelidir.

İdari işlemlere karşı genel dava açma süresi, özel bir düzenleme yoksa yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür. Ancak kararın niteliği, tebliğ şekli ve özel hükümler mutlaka kontrol edilmelidir.

Başvurunun hangi aşamada olduğu yetkili makamdan öğrenilebilir. İdarenin hareketsiz kalması veya makul sürede işlem yapmaması hâlinde, somut koşullara göre idari başvuru ve yargısal yollar değerlendirilebilir.

Başvurunun türüne göre güvenlik ve kamu düzeni yönünden inceleme yapılabilir. Bu incelemenin kapsamı ve sonuçları ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilir.

Vatandaşlık başvurusunun reddi, tek başına her durumda mevcut ikamet hakkını sona erdirmez. İkamet izninin geçerliliği ve kişinin Türkiye'deki hukuki statüsü ayrıca değerlendirilmelidir.

Hayır. Ancak vatandaşlık başvurularında idari işlemlerin hukuka uygunluğu, deliller ve dava süreleri önemli olduğundan hukuki yardım alınması yararlı olabilir.

Eksik belgenin niteliğine ve idarenin yürüttüğü işleme göre tamamlanması istenebilir veya başvuru olumsuz sonuçlanabilir. Eksik evrak bildirimi geldiğinde belirtilen süre ve usule uyulmalıdır.

Her durumda değildir. Ret sebebi, kişinin durumundaki değişiklikler ve ilgili başvuru türünün şartları incelenerek yeniden başvuru imkânı belirlenebilir.

Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ergin olmayan yabancı çocuk, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bir hâli bulunmaması şartıyla Türk vatandaşlığını kazanabilir.

Evlat edinilme yoluyla vatandaşlık kazanılmasına ilişkin özel hüküm ergin olmayan çocuklara yöneliktir. Yetişkinler, koşulları varsa diğer vatandaşlık kazanma yollarını değerlendirebilir.

Hayır. Yalnızca yurt dışında yaşamak, Türk vatandaşlığını kendiliğinden sona erdirmez.

Evet. Yabancı çocuklar, eğitim mevzuatında belirtilen koşullarla Türkiye'de eğitim alabilir. Eğitim hakkı ile vatandaşlık kazanılması birbirinden farklıdır.

Evet. Yabancıların Türkiye'de malvarlığı bulunabilir ve miras bırakmaları mümkündür. Miras uyuşmazlığında taşınmazın bulunduğu yer, malvarlığının türü ve uygulanacak hukuk önem taşır.

Boşanma, eşlerin vatandaşlık statüsünü her durumda otomatik olarak değiştirmez. Ancak evlilik nedeniyle alınmış ikamet izni gibi haklar etkilenebilir. Vatandaşlık evlilik yoluyla kazanılmışsa kanundaki özel hükümler dikkate alınır.

Türkiye bakımından birden fazla vatandaşlık mümkün olabilir. Ancak kişinin önceki ülkesinin hukuku, vatandaşlığın korunup korunamayacağını ayrıca belirler.

Evet. Aile ikamet izni için kanunda öngörülen şartlar sağlanıyorsa başvuru yapılabilir. Ancak Türk vatandaşıyla evlenmek, ikamet iznini de vatandaşlığı da kendiliğinden kazandırmaz.

Vatandaşlık kazanılması, kişinin ad ve soyadının her durumda otomatik olarak değiştirilmesi anlamına gelmez. Nüfus kayıtlarının düzenlenmesi ve isim konusundaki talepler ilgili mevzuata göre değerlendirilir.

Uyuşmazlığın niteliğine göre görevli yargı yolu değişebilir. Vatandaşlık başvurusunun reddi veya idari işlemler çoğunlukla idari yargının konusudur. Soybağı, nüfus kaydı veya başka özel hukuk uyuşmazlıklarında ise farklı mahkemeler görevli olabilir.