AnlaşmalıBoşanmaDavasıSoruCevap

Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın sonuçları üzerinde anlaşarak evlilik birliğini sona erdirmek için mahkemeye başvurmalarıdır. Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir.

Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi, hâkimin eşleri bizzat dinlemesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulması gerekir.

Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bir yıl dolmamışsa anlaşmalı boşanma hükümlerine dayanılarak karar verilemez.

TMK m. 166/3 kapsamında mümkün değildir. Ancak somut olayda boşanmanın genel sebeplerine dayanılarak çekişmeli boşanma davası açılması değerlendirilebilir. Bu durumda boşanma şartları ayrıca ispatlanmalıdır.

Evet. Anlaşmalı boşanmada eşlerin boşanma iradelerinin uyuşması gerekir. Eşlerden biri boşanmak istemiyorsa anlaşmalı boşanma gerçekleşemez.

Eşler birlikte başvurabilir veya eşlerden biri dava açarak diğer eşin davayı kabul etmesini sağlayabilir. Her iki durumda da kanuni şartların ve usul kurallarının yerine getirilmesi gerekir.

Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde, kanun gereği belirlenen Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Boşanma davalarında yetki bakımından eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi dikkate alınır. Somut olayda yetki kuralları kontrol edilmelidir.

protokoldeki bir hükmün ileride nafaka, tazminat, mal paylaşımı veya çocuklarla kişisel ilişki bakımından hak kaybına yol açmaması için hukuki destek alınması önemlidir.

Genellikle dava dilekçesi, anlaşmalı boşanma protokolü ve mahkemenin istediği belgeler hazırlanır. Kimlik bilgileri, evlilik kaydı ve çocuklara ilişkin bilgiler de dosya kapsamında değerlendirilir.

Protokol, eşlerin boşanmanın mali sonuçları ve varsa çocukların velayeti ile kişisel ilişkileri konusunda vardıkları anlaşmayı yazılı hâle getiren belgedir.

Eşlerin anlaşmalarının yazılı bir protokolle sunulması uygulamada temel öneme sahiptir. Mahkeme, boşanmanın sonuçları hakkında tarafların anlaşmasını değerlendirir ve kanuni şartları denetler.

Protokolde boşanma iradesi, yoksulluk nafakası, çocuk varsa iştirak nafakası, velayet, çocukla kişisel ilişki, tazminat ve tarafların üzerinde anlaşmaya vardıkları diğer hususlar açıkça düzenlenmelidir.

Taraflar karar verilmeden önce anlaşmalarını değiştirebilir. Ancak değişikliklerin mahkemeye bildirilmesi ve gerekli görülürse duruşmada açıklanması gerekir. Karardan sonra değişiklik, hükmün niteliğine ve ilgili hukuki yola bağlıdır.

Protokolü eşler kendileri hazırlayabilir veya avukatlarından hukuki destek alabilir. Önemli olan, hükümlerin açık, uygulanabilir ve tarafların gerçek iradesine uygun olmasıdır.

Hayır. Anlaşmalı boşanma protokolünün kural olarak noter tarafından onaylanması gerekmez. Protokol mahkemeye sunulur ve hâkim tarafından değerlendirilir.

Evet. Eşler mal paylaşımına ilişkin konuları protokolde düzenleyebilir. Ancak hangi malların, hangi değerlerle ve hangi tarihte devredileceği açıkça yazılmalı; tapu, banka veya araç devri gibi işlemler için gerekli ayrı şekil şartları da gözetilmelidir.

Bu tür genel ifadeler, hangi hakların kapsama alındığı konusunda uyuşmazlık yaratabilir. Nafaka, tazminat, ziynet eşyası, mal rejimi alacakları ve diğer talepler mümkün olduğunca ayrı ve açık şekilde düzenlenmelidir.

Eşler, konutun kullanımına veya devrine ilişkin anlaşma yapabilir. Ancak taşınmazın mülkiyetinin devri için gereken tapu işlemleri ve hukuki şekil şartları ayrıca yerine getirilmelidir.

Hâkim, anlaşmalı boşanmanın şartlarını ve özellikle çocukların menfaatini değerlendirir. Hukuka aykırı veya uygun bulmadığı bir düzenleme varsa tarafların bu konuda yeniden anlaşmasını isteyebilir; anlaşma sağlanmazsa anlaşmalı boşanma gerçekleşmeyebilir.

Dosyanın hazır olması, mahkemenin iş yoğunluğu, duruşma günü ve evrakların eksiksiz sunulması gibi etkenlere göre değişir. Her dava için geçerli kesin bir süre yoktur.

Şartlar eksiksizse ve mahkeme protokolü uygun bulursa tek duruşmada karar verilebilir. Ancak eksik evrak, protokolde belirsizlik veya ek inceleme gereksinimi süreci uzatabilir.

Evet. TMK m. 166/3 uyarınca hâkimin eşleri bizzat dinlemesi gerekir. Bu nedenle tarafların boşanma iradelerini duruşmada açıklamaları önemlidir.

Eşlerin bizzat dinlenmesi gerektiğinden, taraflardan birinin gelmemesi anlaşmalı boşanma kararının verilmesini engelleyebilir. Mahkemenin usul işlemleri ve yeni duruşma günü belirlemesi söz konusu olabilir.

Hâkim genellikle tarafların boşanmak isteyip istemediklerini, protokolü okuyup anlamış olup olmadıklarını ve hükümleri özgür iradeleriyle kabul edip etmediklerini sorar. Çocuk varsa velayet ve çocukla kişisel ilişki düzenlemelerini de değerlendirebilir.

Hayır. Hâkim, protokolü özellikle çocukların menfaati ve kanuni şartlar yönünden denetler. Uygun bulmadığı düzenlemelerde değişiklik yapılmasını isteyebilir.

Evet. Kanuni şartlar oluşmamışsa, eşlerin iradeleri örtüşmüyorsa veya gerekli düzenlemeler üzerinde anlaşma sağlanamamışsa anlaşmalı boşanma talebi kabul edilmeyebilir.

Anlaşmalı boşanmanın temelinde eşlerin ortak iradesi bulunduğundan, kural olarak tanık dinlenmesi şart değildir. Ancak anlaşmalı boşanma mümkün olmaz ve dava çekişmeli şekilde devam ederse delil durumu değişebilir.

Genel olarak anlaşmalı boşanma, kusur iddialarının ispatına dayanmaz. Bununla birlikte mahkemenin talep ettiği belgeler ve protokolün uygulanması için gereken kayıtlar sunulmalıdır.

Eşler boşanma iradelerinden vazgeçerse durum mahkemeye bildirilmelidir. Dava henüz sonuçlanmamışsa usul hükümleri çerçevesinde davanın devamı veya sona ermesi değerlendirilir.

Evet. Eşler, şartları varsa yoksulluk nafakası konusunda anlaşabilir. Çocuklar için iştirak nafakası da ayrıca düzenlenebilir.

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek ve kanundaki şartları taşıyan eşin diğer eşten talep edebileceği nafakadır. Talepte bulunan eşin kusuru diğer eşten daha ağır olmamalı ve kanuni şartlar gerçekleşmelidir.

Eşlerin ekonomik ve sosyal durumları, ihtiyaçlar, ödeme gücü ve tarafların anlaşması dikkate alınır. Nafakanın miktarı, başlangıcı ve ödeme şekli protokolde açıkça belirtilmelidir.

Eş, kendi yoksulluk nafakası talebi bakımından anlaşmada vazgeçme iradesini açıkça ortaya koyabilir. Ancak hükmün kapsamı ve ileride yeni talepte bulunulup bulunulamayacağı kullanılan ifadeye ve somut hukuki duruma göre değerlendirilir.

Yoksulluk nafakasının süresi, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi ve somut olayın koşulları çerçevesinde değerlendirilir. Anlaşmalı boşanma yapılması, nafakanın kendiliğinden belirli bir süreyle sınırlandırılacağı anlamına gelmez.

İştirak nafakası, velayet kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılması amacıyla ödenen nafakadır.

Çocuğun bakım ve eğitim ihtiyaçları ile üstün yararı gözetilmelidir. Ebeveynlerin anlaşması, çocuğun kanundan doğan menfaatlerini her durumda ortadan kaldırmaz. Hâkim düzenlemeyi uygun bulmayabilir.

Evet. Boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen eş, kanuni şartlar oluşmuşsa maddi tazminat talep edebilir. Eşler tazminat konusunda anlaşabilir.

Evet. Boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş, kanuni şartlar varsa manevi tazminat talep edebilir. Protokolde miktar ve ödeme koşulları açıkça belirtilmelidir.

Düzenlenmeyen taleplerin sonradan ileri sürülüp sürülemeyeceği, mahkeme kararının kapsamına, tarafların iradesine ve ilgili hakların niteliğine bağlıdır. Hak kaybı yaşamamak için her talebin protokolde açıkça düzenlenmesi önemlidir.

Eşler velayet konusunda anlaşma sunabilir; ancak hâkim çocuğun üstün yararını esas alır. Gerekli gördüğünde tarafların anlaşmasından farklı bir düzenleme yapılmasını isteyebilir.

Velayet otomatik olarak anneye veya babaya verilmez. Çocuğun yaşı, ihtiyaçları, bakım koşulları, ebeveynlerin durumları ve üstün yararı değerlendirilir.

Ortak velayet, somut olayın koşulları ve çocuğun üstün yararı çerçevesinde değerlendirilebilir. Hâkimin, düzenlemenin uygulanabilirliğini ve çocuğun ihtiyaçlarını gözetmesi gerekir.

Evet. Çocuğun üstün yararı bakımından uygun görülüyorsa velayet babaya verilebilir. Karar, ebeveynin cinsiyetinden ziyade çocuğun ihtiyaçları ve somut koşullar temelinde değerlendirilir.

Çocukla kişisel ilişki günleri, saatleri, tatiller ve özel günler protokolde açıkça düzenlenebilir. Hâkim, çocuğun yaşını, eğitimini, güvenliğini ve ihtiyaçlarını gözeterek uygun bir düzenleme yapar.

Evet. Bayramlar, ara tatiller, yaz tatili ve özel günler için kişisel ilişki takvimi hazırlanabilir. Belirsiz ifadeler yerine gün ve saatlerin açıkça yazılması uygulamada uyuşmazlıkları azaltabilir.

Boşanma, çocuğun soyadını kendiliğinden değiştirmez. Soyadı değişikliği ayrı hukuki şartlara ve ilgili usule tabidir.

Evet. Koşulların önemli ölçüde değişmesi ve çocuğun üstün yararının bunu gerektirmesi hâlinde velayetin değiştirilmesi talep edilebilir.

Evet. Çocuğun ihtiyaçları veya tarafların ekonomik koşulları değişirse, kanuni şartlar çerçevesinde nafakanın artırılması talep edilebilir.

Mahkeme kararında belirlenen kişisel ilişki düzenlemesi uygulanmıyorsa, kararın yerine getirilmesi için yürürlükteki çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurma usulleri kapsamında başvuru yapılabilir. Somut olayda güncel uygulama ve yetkili birim belirlenmelidir.

Hayır. Boşanmanın gerçekleşmesi için mal rejiminden kaynaklanan bütün alacakların mutlaka aynı protokolde çözümlenmesi şart değildir. Ancak bu konunun açık bırakılması ileride ayrı uyuşmazlıklara neden olabilir.

Evin kime ait olduğu, tapu kaydı, evlilikte geçerli mal rejimi, edinim tarihi ve finansman koşulları gibi unsurlara göre değerlendirilir. Tapunun yalnızca bir eş adına kayıtlı olması, diğer eşin her türlü mal rejimi alacağını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Araç, mal rejiminin tasfiyesinde dikkate alınabilir. Aracın edinildiği tarih, finansman kaynağı, kişisel mal niteliği ve tarafların anlaşması önemlidir.

Eşler, evin devri veya kullanımına ilişkin anlaşma yapabilir. Mülkiyet devri gerekiyorsa tapuda yapılması gereken işlemler ve ilgili şekil şartları ayrıca yerine getirilmelidir.

Evlilikten önce edinilen mal kural olarak kişisel mal kabul edilir. Bununla birlikte evlilik sırasında yapılan katkılar, kredi ödemeleri veya diğer özel durumlar mal rejimi alacağı doğurabilir; somut olay incelenmelidir.

Kalan kredi borcu, yapılan ödemeler, malın edinim tarihi ve eşlerin anlaşması birlikte değerlendirilmelidir. Protokolde borçların kimin tarafından ödeneceği ve mülkiyetin nasıl düzenleneceği açıkça belirtilmelidir.

Ziynet eşyalarının kime ait olduğu, mevcut olup olmadığı, tarafların anlaşması ve ilgili deliller dikkate alınır. İade edilecek ziynetlerin türü, adedi, gramı veya değeri mümkün olduğunca açıkça yazılmalıdır.

Bu durum, protokolün içeriğine, ziynet eşyalarına ilişkin taleplerin açıkça düzenlenip düzenlenmediğine ve varsa feragat veya ibra ifadelerine bağlıdır. Hak kaybını önlemek için ziynet talepleri ayrıca ve açıkça ele alınmalıdır.

Eşler banka hesapları ve birikimler konusunda anlaşabilir. Ancak hesabın kime ait olduğu, paranın kaynağı ve mal rejimi hükümleri de önem taşıyabilir.

Somut olayda mal rejiminden doğan taleplerin ayrıca ileri sürülmesi mümkün olabilir. Ancak zamanaşımı, kesin hüküm, feragat ve protokoldeki genel ifadeler gibi hususlar değerlendirilmelidir.

Eşler kendi aralarındaki ilişkide borçların hangi tarafça ödeneceğini kararlaştırabilir. Ancak bu anlaşma, alacaklının onayı veya ilgili hukuki şartlar olmadan üçüncü kişilere karşı borçlunun değiştiği anlamına gelmeyebilir.

Evet. Ödeme takvimi, taksitlerin kim tarafından karşılanacağı ve ödeme yapılmaması hâlinde taraflar arasındaki sonuçlar yazılabilir. Bankaya karşı sorumluluk ayrıca kredi sözleşmesi ve ilgili hukuk çerçevesinde değerlendirilir.

Bu durum borcun kime ait olduğuna, sözleşmelere ve somut hukuki ilişkiye göre belirlenir. Eşler protokolde kendi aralarındaki ödeme yükümlülüğünü düzenleyebilir; ancak üçüncü kişilere karşı sorumluluk ayrıca incelenmelidir.

Evet. Mobilya, elektronik eşya ve diğer ev eşyalarının kime bırakılacağı protokolde belirtilebilir. Uyuşmazlığı önlemek için eşya listesi hazırlanması faydalı olabilir.

Bu, konutun mülkiyetine, kira sözleşmesine, varsa aile konutu düzenlemesine ve tarafların anlaşmasına bağlıdır. Boşanma kararı tek başına her durumda belirli bir eşin derhâl evden çıkarılacağı anlamına gelmez.

Kira sözleşmesinin tarafları, konutun kullanımı, ev sahibinin hakları ve tarafların anlaşması birlikte değerlendirilir. Protokol, ev sahibi bakımından gerekli hukuki işlemlerin yerine geçmeyebilir.

Aile konutu şerhinin devamı veya kaldırılması, taşınmazın hukuki durumu ve ilgili kayıt işlemlerine bağlıdır. Boşanma sonrasında tapu kaydının güncel durumu ayrıca kontrol edilmelidir.

Eşler, evcil hayvanın kimde kalacağı ve bakım masraflarının nasıl karşılanacağı konusunda anlaşma yapabilir. Düzenlemenin açık ve uygulanabilir olması önemlidir.

Evet. Tarafların kişisel eşyalarının iadesi, teslim tarihi ve teslim şekli protokolde gösterilebilir. Özellikle tartışmalı eşyaların tek tek belirtilmesi yararlı olabilir.

Bu karar, kişinin haklarının kapsamı ve gelecekteki mali durumu değerlendirilmeden verilmemelidir. Genel bir feragat veya ibra ifadesi, somut olayda önemli sonuçlar doğurabilir; imzadan önce hukuki inceleme yapılması önemlidir.

Karar verilmeden önce taraflar boşanma iradelerinden vazgeçebilir. Ancak vazgeçmenin usulî sonuçları, davanın hangi aşamada olduğuna ve diğer eşin tutumuna göre değerlendirilmelidir.

Anlaşmalı boşanma için ortak irade gerekir. Eşlerden biri duruşmada protokolü kabul etmediğini bildirirse mahkeme anlaşmalı boşanma kararı veremeyebilir; davanın devamı veya sona ermesi usul hükümlerine göre belirlenir.

Karar açıklandıktan sonra yalnızca fikir değiştirmek, kararı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kararın tebliği, kesinleşmesi ve kanun yollarına ilişkin süreler dikkate alınmalıdır.

Kararın kesinleşmesi, kanun yollarına başvuru süresinin geçmesi veya ilgili usul işlemlerinin tamamlanması gibi koşullara bağlıdır. Kesinleşme tarihi dosyanın durumuna göre belirlenir.

Kararın niteliğine ve usul şartlarına göre kanun yolları gündeme gelebilir. Başvuru süreleri kısa olabileceğinden kararın tebliği ve usulî durum gecikmeden incelenmelidir.

Hayır. Yeniden evlenebilmek için boşanma kararının kesinleşmiş olması gerekir.

Dosyanın bulunduğu mahkemeden kesinleşme şerhli karar alınabilir veya dosya bilgileri üzerinden UYAP aracılığıyla süreç kontrol edilebilir. Resmî işlem yapılacaksa kesinleşme kaydı esas alınmalıdır.

Kararın kesinleşmesinin ardından ilgili nüfus kayıtlarına gerekli bildirim ve işlemler yapılır. Sisteme yansıma süresi idari işlemlere göre değişebilir.

Kural olarak boşanmanın kesinleşmesiyle kadın evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Eski eşinin soyadını kullanmaya devam etmek isteyen kadın, kanunda belirtilen şartlar çerçevesinde mahkemeden izin talep edebilir.

Evet. Boşanma kararı kesinleştikten ve evlenmeye engel başka bir durum bulunmadıktan sonra yeniden evlenmek mümkündür. Kadın bakımından Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenen bekleme süresi hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Evet, gerekli şartlar sağlanıyorsa yapılabilir. Ancak hâkimin eşleri bizzat dinlemesi gerekliliği nedeniyle duruşmaya katılım ve uluslararası tebligat gibi konular önceden planlanmalıdır.

Evet. Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, uygulanacak hukuk, tebligat ve yabancı eşin hukuki durumu değerlendirilerek anlaşmalı boşanma süreci yürütülebilir.

Avukat dava işlemlerini vekâletname kapsamında yürütebilir; ancak TMK m. 166/3 gereğince eşlerin bizzat dinlenmesi şartı devam eder. Avukatın duruşmaya katılması, eşin bizzat dinlenmesinin yerini tutmaz.

Eşin boşanma iradesini ve protokolü anlayabilmesi önemlidir. Gerektiğinde yeminli tercüman veya mahkemenin uygun göreceği tercüme desteği sağlanmalıdır.

Bizzat dinlenme şartı nedeniyle durum mahkemeye belgeleriyle bildirilmelidir. Uygulanabilecek usul, hastalığın niteliğine ve mahkemenin değerlendirmesine göre belirlenir; istisnai bir çözümün otomatik olarak uygulanacağı varsayılmamalıdır.

Yetki kuralları çerçevesinde eşlerden birinin yerleşim yeri veya son ortak yerleşim yeri mahkemesi seçilebilir. Uygun olmayan yerde açılan davada yetki itirazı gündeme gelebilir.

Hukuki şartlar sağlanıyorsa mümkün olabilir. Ancak eşin duruşmada bizzat dinlenebilmesi için ceza infaz kurumu ve mahkeme arasındaki usul işlemlerinin planlanması gerekir.

Öncelikle güvenlik ve özgür irade gözetilmelidir. Baskı altında imzalanan bir protokol ciddi hukuki sorunlar doğurabilir. Gerekirse koruyucu tedbirler ve ayrı hukuki yollar değerlendirilmelidir.

İrade sakatlığı iddiası, olayın koşullarına ve ilgili hukuki hükümlere göre incelenmelidir. İddianın hangi işlem ve karara yöneltileceği, kararın kesinleşip kesinleşmediği ve uygulanabilecek hukuki yol belirlenerek değerlendirilmelidir.

Sahtecilik şüphesi varsa ilgili belgelerin asılları ve diğer deliller korunmalı, mahkemeye bildirim yapılmalı ve somut olaya göre ceza hukuku dâhil gerekli hukuki yollar değerlendirilmelidir.

Koşulların değişmesi ve kanuni şartların oluşması hâlinde nafaka artırım davası açılabilir. Ancak protokoldeki düzenlemenin niteliği, nafakanın türü ve ilgili hüküm ayrıca incelenmelidir.

Nafakanın türüne ve kaldırma koşullarına göre talepte bulunulabilir. Yoksulluk nafakası ile iştirak nafakasının kaldırılma sebepleri aynı değildir; somut olay ve kanun hükümleri esas alınmalıdır.

Türk Medeni Kanunu m. 176 uyarınca nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi hâlinde yoksulluk nafakası kural olarak kendiliğinden sona erer. Ölüm gibi kanunda belirtilen diğer sona erme sebepleri de ayrıca dikkate alınır.

Nafaka kararına veya icra edilebilir düzenlemeye dayalı alacak için uygun icra yollarına başvurulabilir. Şartları oluşmuşsa nafaka yükümlülüğünün ihlali bakımından kanunda düzenlenen özel başvuru yolları da değerlendirilebilir.

Ödeme hükmünün içeriği ve kararın icra edilebilirliği incelenmelidir. Koşullarına göre ilamlı icra veya başka bir hukuki yol gündeme gelebilir; her protokol maddesinin aynı şekilde icra edilebileceği varsayılmamalıdır.

Devir yükümlülüğünün niteliği, hükmün mahkeme kararına nasıl yansıdığı ve ilgili taşınmaz veya mal için gereken şekil şartları incelenmelidir. Duruma göre icra, tescil veya başka bir dava yolu gündeme gelebilir.

Bu durum protokolde ziynet eşyalarına ilişkin açık düzenleme bulunup bulunmadığına, feragat veya ibra hükümlerine ve ilgili delillere bağlıdır. Genel ifadelerin kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.

Somut olayda mümkün olabilir. Ancak protokolde mal rejimi alacaklarının düzenlenip düzenlenmediği, feragat veya ibra hükümleri, kesin hüküm ve zamanaşımı gibi hususlar incelenmelidir.

Öncelikle ihlal edilen maddenin hukuki niteliği ve kararın kesinleşme durumu belirlenmelidir. Ardından uygun icra işlemi, dava veya diğer hukuki başvuru yolu seçilmelidir.

Anlaşmalı boşanma hızlı sonuçlanabilse de protokoldeki belirsiz bir madde nafaka, velayet, ziynet, tazminat veya mal rejimi alacakları bakımından ciddi uyuşmazlıklara neden olabilir. Hukuki destek, tarafların haklarının açıkça düzenlenmesine ve ileride doğabilecek ihtilafların azaltılmasına yardımcı olur.

Anlaşmalı Boşanma Hakkında Sonuç

Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın sonuçları üzerinde uzlaşarak evlilik birliğini sona erdirmelerini sağlayan bir hukuki yoldur. Ancak sürecin hızlı ilerlemesi, protokolün gelişigüzel hazırlanması gerektiği anlamına gelmez.

Özellikle nafaka, velayet, çocukla kişisel ilişki, ziynet eşyaları, tazminat ve mal rejimi alacakları açık ve uygulanabilir şekilde düzenlenmelidir. İmzalanmadan önce protokolün hukuki sonuçlarının değerlendirilmesi, ileride yaşanabilecek hak kayıplarının önlenmesi açısından önemlidir.