Boşanmada Edinilmiş Mallar Nasıl Paylaşılır?
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, süreler ve tutarlar zaman içinde değişebilir; somut durumunuz için güncel değerlendirme alın.
EREN & GONCE · HUKUK GÜNDEMİ
Boşanma sürecinde en çok merak edilen konulardan biri mal paylaşımı. Evlilik sırasında alınan ev, otomobil, birikim ve yatırımlar nasıl paylaştırılıyor?
Boşanma davalarında yalnızca evliliğin sona ermesi değil, evlilik süresince edinilen malvarlığının nasıl tasfiye edileceği de önemli bir uyuşmazlık konusu. Özellikle ev, araç, banka birikimi ve şirket hisseleri bakımından taraflar arasında ciddi anlaşmazlıklar yaşanabiliyor.
Türkiye'de boşanma hâlinde hangi mal rejimi uygulanır?
1 Ocak 2002 tarihinden itibaren yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Eşler başka bir mal rejimi sözleşmesi yapmamışsa kural olarak bu rejim uygulanır. Ancak 1 Ocak 2002 öncesi ve sonrası dönemler bakımından farklı hukuki kurallar gündeme gelebileceğinden evlilik tarihi ve malın edinilme tarihi önem taşır.
Evlilik sırasında alınan her şey yarı yarıya mı paylaşılır?
Hayır. Burada en sık yapılan yanlış, evlilik sırasında edinilen bütün malların doğrudan yarı yarıya bölüneceğini düşünmektir. Türk Medeni Kanunu'na göre edinilmiş mallar ve kişisel mallar birbirinden ayrılır. Çalışma karşılığı elde edilen gelirler, sosyal güvenlik ödemeleri ve kişisel malların gelirleri gibi kanunda sayılan değerler edinilmiş mal kapsamında değerlendirilebilir. Miras yoluyla veya bağış gibi karşılıksız kazanımlarla elde edilen mallar ise kural olarak kişisel maldır.
Ev yalnızca eşlerden birinin adına kayıtlıysa diğer eş hak talep edebilir mi?
Evet. Tapuda yalnızca bir eşin adının yazması, diğer eşin mal rejiminden doğan alacak hakkını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Örneğin evlilik sırasında eşlerden birinin adına alınan bir konut, edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamında edinilmiş mal niteliğinde olabilir. Diğer eş, şartları varsa bu malın tasfiyesi sonucunda katılma alacağı talep edebilir. Burada tapu mülkiyeti ile mal rejiminden kaynaklanan alacak hakkının birbirinden farklı hukuki kavramlar olduğunu vurgulamak gerekir.
Evlilikten önce alınan ev paylaşılır mı?
Kural olarak evlilikten önce eşlerden birine ait olan mal, kişisel maldır ve tasfiyeye doğrudan dahil edilmez. Ancak evlilik süresince bu malın kredi taksitlerinin edinilmiş gelirlerle ödenmesi, malın değerine katkı sağlanması veya başka bir eşin katkısı gibi durumlarda değer artış payı ya da başka alacak talepleri gündeme gelebilir.
Miras kalan ev veya para boşanmada paylaşılır mı?
Miras yoluyla elde edilen malvarlığı değerleri kural olarak kişisel mal kabul edilir. Dolayısıyla miras kalan evin kendisi, yalnızca boşanma gerçekleştiği için diğer eşle yarı yarıya paylaşılmaz. Bununla birlikte kişisel malın gelirleri, bu gelirlerle yapılan yatırımlar ve malvarlığındaki değer değişiklikleri somut olayın özelliklerine göre ayrıca incelenmelidir.
Mal paylaşımı davası boşanma davasıyla birlikte mi açılır?
Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talep, boşanma davasından ayrı olarak ele alınır. Mal rejimi, boşanma kararı verilmesi hâlinde kural olarak boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer. Tasfiye davasının görülebilmesi için boşanma kararının kesinleşmesi gerekir.
Mal paylaşımında hangi tarihteki değer esas alınır?
Tasfiyede malvarlığı değerlerinin belirlenmesi bakımından kanundaki değerleme kuralları uygulanır. Özellikle TMK m.235 uyarınca mevcut mallar tasfiye anındaki sürüm değerleriyle hesaba katılır. Ancak her mal ve alacak kalemi için değerlendirme farklılık gösterebilir.
Eşlerden biri mallarını başkasına devrederse ne olur?
Mal rejiminin tasfiyesinden önce yapılan devirler her durumda diğer eşin alacak hakkını ortadan kaldırmaz. Kanunda, katılma alacağını azaltma amacıyla yapılan bazı karşılıksız kazandırmalar ve devirler bakımından eklenecek değer hükümleri düzenlenmiştir. Bu nedenle mal kaçırma iddiası bulunan dosyalarda banka hareketleri, tapu kayıtları, satış belgeleri ve devir tarihleri önem taşır.
Av. Gizem Gonce’nin değerlendirmesi
** “Boşanmada mal paylaşımı, yalnızca tapunun kimin adına kayıtlı olduğuna bakılarak çözülebilecek bir konu değildir. Malın hangi tarihte ve hangi kaynakla edinildiği, kişisel mal mı yoksa edinilmiş mal mı olduğu ve eşlerin katkıları birlikte değerlendirilmelidir. Yanlış veya eksik yapılan bir hesaplama önemli hak kayıplarına neden olabilir.