5 Soruda Çalışma Hayatı, Beraat, Doğum İzni ve Taciz — Av. Aylin Esra Eren

İşçinin fazla çalışma ücretinden vazgeçtiğini belirten her belge geçerli değildir. İşçilik alacağına ilişkin ibra sözleşmesi TBK’nın 420. maddesindeki şartlara tabidir: yazılılık, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçmesi, alacağın türü ve miktarının açıkça belirtilmesi ve ödemenin noksansız banka aracılığıyla yapılması gerekir. Bu koşulları taşımayan ibra kesin hükümsüzdür. Eksik ödemeye ilişkin belge, banka yoluyla ödeme şartıyla yalnızca ödenen tutar bakımından makbuz etkisi doğurabilir. Çalışma sırasında imzalatılan genel vazgeçme beyanı, ödenmemiş fazla çalışma alacağını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Telefon kullanımı tek başına her durumda işten çıkarma nedeni değildir. Ancak işçinin görevini aksatması, iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi veya işverenin hukuka uygun ve önceden bildirilmiş kurallarını ihlal etmesi hâlinde fesih gündeme gelebilir.

Feshin geçerli veya haklı nedene dayanıp dayanmadığı ihlalin ağırlığına, tekrarına, işçinin görevine ve işyerindeki kurallara göre değerlendirilir.

Özellikle iş güvenliğinin kritik olduğu sektörlerde telefon kullanımı daha sıkı sınırlamalara tabi olabilir.

Ceza davasında beraat kararı verilmesi, iş sözleşmesinin feshini kendiliğinden geçersiz hâle getirmez. İş hukukundaki fesih değerlendirmesi ile ceza hukukundaki suçluluk değerlendirmesi farklı hukuki ölçütlere dayanır.

Ancak işverenin fesih gerekçesi doğrudan isnat edilen suçsa beraat kararı, işçinin işe iade veya tazminat talepleri bakımından önemli olabilir.

İşçinin işe iade şartlarını taşıyıp taşımadığı, fesih sebebi ve işverenin dayandığı deliller ayrıca incelenmelidir.

İşveren, işçinin doğum izninden dönmesini gerekçe göstererek ücretini veya çalışma koşullarını keyfî biçimde ağırlaştıramaz. Çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapılması hâlinde İş Kanunu'nun 22. maddesindeki yazılı bildirim ve işçinin yazılı kabulü şartları önem taşır. Hamilelik veya doğum nedeniyle ayrımcı işlem yapılması ayrıca hukuka aykırılık oluşturabilir. İşçinin doğum sonrası yarı zamanlı çalışma ve kısmi süreli çalışma gibi kanuni hakları da bulunmaktadır.

İş yerinde cinsel tacize uğrayan kadın, olayın niteliğine göre işverene yazılı başvuruda bulunabilir, kolluğa veya savcılığa şikâyet edebilir ve iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkını kullanabilir. Türk Ceza Kanunu'nun 105. maddesi cinsel taciz suçunu düzenler. İşverenin işçiyi koruma ve güvenli çalışma ortamı sağlama yükümlülüğü de bulunmaktadır. Mesajlar, e-postalar, kamera kayıtları, tanıklar ve olay sonrasında yapılan başvurular delil olarak önem taşır.