Tüketicilerin hakları nelerdir?
This article provides general information. Legislation, time limits and amounts may change over time; obtain an up-to-date assessment of your specific situation.
Tüketici; ticari veya mesleki amaçlar haricinde ürün veya hizmet alımı yapan kişide denilmektedir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 3. maddesinin k bendinde tüketicinin tanımı yapılmıştır. İşbu kanun ile tüketicilerin hakları hukuki zeminde güvenceye alınmıştır.
Hukuk nezdinde hakları zedelenen tüketicilerin başvurmaları gereken hukuki mercilerin neler olduğu açıkça düzenlenmiştir. Tüketiciler, satın almış oldukları mal veya hizmetin değerine göre tüketici hakem heyetlerine veya tüketici mahkemelerine başvurmak suretiyle hukuki imkânlardan yararlanma haklarına sahiptirler. Ayıplı mallarda tüketici, 6502 sayılı Kanun’un 11. maddesindeki koşullar çerçevesinde sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim haklarından birini kullanabilir. Kanun’un 12. maddesine göre, daha uzun bir süre öngörülmedikçe genel zamanaşımı süresi malın tesliminden itibaren iki yıldır; bu süre yalnız gizli ayıplar için geçerli değildir. Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıllık süre, ikinci el satışlarda özel alt sınırlar uygulanır. Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz. Tüketicilerin almış oldukları ürünlerin üzerine mutlaka ürünün etiketinin bulunması gerekmektedir. Bu etiketlerde menşei, cins ve fiyat bilgisi doğru bir şekilde tüketiciyi yanıltmadan okunur halde yazılmalıdır. Ürünlerde etiketin olmaması halinde tüketiciler bu durumu belediyelere bildirme hakkına sahiptirler.
Belediyeler tüketicilerin ihbarı doğrultusunda gerekli incelemeleri yaparak idari ve cezai müeyyideleri uygulayacaklardır. Tüketicilerin sanayi malı üreten ya da ithal eden firmalardan aldıkları ürünler için en az bir yıl olmak üzere garanti belgelerinin olduğunu kontrol etme hakkı bulunmaktadır. Garanti belgesinde alınan ürünün tüm parçalarının kapsam içerisinde olduğu açıkça yazılmalıdır. Firma sahipleri, ürünü parçalara ayırmak suretiyle garanti kapsamlarını tüketici aleyhine kısaltamamaktadırlar. Satıcıların garanti belgesini satış esnasında tüketiciye vermemesi kanun kapsamında tüketicinin korunmadığının göstergesidir. Tüketicinin almış olduğu ürünün bozulması halinde cihazın garanti belgesi kapsamında onarımı üretici firma tarafından ücretsiz yapılarak en fazla otuz gün içerisinde teslim edilmelidir.
Üretici firma otuz günü geciktirmiş olması halinde, tüketicinin artık aynı ürünün hatasız versiyonu ile değişimini talep etme hakkı bulunmaktadır. Ürünün garanti kapsamı tamirde geçirmiş olduğu süreci etkilememektedir. Eğer ürün garanti kapsamında ise ve defalarca arızası tamir edildiği halde yine kullanımda tüketiciye sorun çıkartıyorsa artık üretici firmanın ürünü ücretsiz olarak değiştirmesi gerekmektedir. Tüketicinin garanti kapsamı içerisindeki ürünü mutlaka yetkili servisine götürmesi gerekmektedir.
Aksi durumda ürünü yetkili olmayan bir servisin tamir etmek üzere açması halinde tüketicinin hak kaybı yaşaması söz konusu olmaktadır.
Bu yazı Av. Gizem Gonce tarafından hazırlanmış ve Bebeko’da yayımlanmıştır.
Ayıplı mal hakları ve süreleri için kaynak kontrolü: 13 Ekim 2026. Ticaret Bakanlığı — Ayıplı mal ve hizmetler. Bu kontrol makalenin tamamının hukuki denetimden geçtiği anlamına gelmez.