Borçlar hukuku: 10 Güncel Soru ve Cevap
Yayımlayan: Eren & Gonce Hukuk Danışmanlık · İçerik düzenlemesi:
Hukuki içerik ekibi: Av. Aylin Esra Eren · Av. Gizem Gonce
En çok merak edilen hukuki başlıklar, başvuru yolları ve hakların korunması hakkında 10 soru ve cevap.
1. Yazılı sözleşme olmadan borç ispatlanabilir mi?
Evet, bazı durumlarda borç farklı delillerle ispatlanabilir. Ancak hukuki işlemlerde senetle ispat zorunluluğu ve diğer delil kuralları dikkate alınmalıdır.
2. Borç ödenmezse faiz istenebilir mi?
Faiz talebi, sözleşmeye, temerrüde, borcun türüne ve uygulanabilir mevzuata göre değerlendirilir. Sözleşmesel faiz ile temerrüt faizi birbirinden ayrılmalıdır.
3. Verilen borç geri alınamıyorsa ne yapılabilir?
Borcun varlığını gösteren belgeler toplanmalı, uygun hâllerde ihtar ve icra takibi veya dava yolu değerlendirilmelidir. Zamanaşımı ve ispat kuralları önemlidir.
4. Sözleşme tek taraflı feshedilebilir mi?
Bu, sözleşmenin türüne, fesih hükümlerine ve kanuni düzenlemelere bağlıdır. Her sözleşme, taraflardan birinin istediği anda ve sonuçsuz biçimde sona erdirilemez.
5. Cezai şart her durumda geçerli midir?
Cezai şartın geçerliliği sözleşmenin türüne, şekil şartlarına ve emredici hukuk kurallarına bağlıdır. Bazı durumlarda hâkim cezai şartın indirilmesini değerlendirebilir.
6. Sözleşmede imza inkâr edilirse ne olur?
İmzanın aidiyeti, belgenin niteliğine ve yargılama usulüne göre incelenir. İmza incelemesi ve diğer deliller uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilir.
7. Mücbir sebep sözleşme sorumluluğunu ortadan kaldırır mı?
Mücbir sebebin varlığı, borcun niteliği, sözleşme hükümleri ve olayla borcun yerine getirilememesi arasındaki ilişki değerlendirilir. Her ekonomik güçlük veya beklenmeyen olay mücbir sebep sayılmaz.
8. Haksız fiil nedeniyle tazminat istenebilir mi?
Hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve uygun illiyet bağı gibi koşulların gerçekleşmesi hâlinde tazminat talep edilebilir. Bazı sorumluluk türlerinde kusur şartı farklı düzenlenebilir.
9. Borç zamanaşımına uğrarsa tamamen ortadan kalkar mı?
Zamanaşımı, borcun kendiliğinden yok olmasıyla aynı şey değildir; borçluya zamanaşımı def'inde bulunma imkânı verir. Süre ve sonuçlar borcun türüne göre değişir.
10. Borçlu sözleşmenin geçersiz olduğunu ileri sürebilir mi?
Sözleşmenin geçersizliği iddiası; şekil şartları, ehliyet, irade sakatlığı ve emredici hükümlere aykırılık gibi sebeplere dayanabilir. Her iddia aynı hukuki sonucu doğurmaz.