Apartman Çatısına Güneş Paneli: Kurulum Kararıyla Çatı Kiralaması Aynı Değil — Av. Gizem Gonce

Apartman Çatısına Güneş Paneli: Kurulum Kararıyla Çatı Kiralaması Aynı Değil

Apartman ve site çatılarında güneş enerjisi santrali kurulması, ortak alan mülkiyeti ve enerji mevzuatının kesişiminde yer alır. Kat maliklerinin hak kaybına uğramaması için karar yeter sayıları ve teknik yükümlülükler doğru analiz edilmelidir.

Apartman çatısında güneş enerjisi sistemi planlayan malik ve yöneticiler, ortak mülkiyet ile elektrik piyasası kurallarını birlikte değerlendirmelidir. Çatı, Kat Mülkiyeti Kanununda ortak yerler arasında sayılır; yönetim planındaki bir ifade tek başına emredici mülkiyet hükümlerini bertaraf etmez. Tapu, onaylı proje, fiili kullanım ve önerilen müdahalenin niteliği incelemenin başlangıcını oluşturur.

Çatıya kurulacak sistemin niteliği, alınması gereken kat malikleri kurul kararının türünü belirler. Ortak tüketimi karşılamaya dönük faydalı yenilik ve ilaveler ile çatının üçüncü bir şirkete veya tek bir malike kiralanarak ticari amaçla tahsis edilmesi arasında hukuki rıza farkları mevcuttur. Yöneticinin tek başına ortak alanı kiraya verme veya tahsis yetkisi bulunmaz.

Enerji tarafında bağlantı, proje onayı ve kabul gibi işlemler projenin özelliklerine göre belirlenir. Lisanssız üretim, bütün teknik ve idari izinlerden muafiyet anlamına gelmez. Statik güvenlik, yangın tedbirleri, çatı yalıtımı ve uygulanabilir imar koşulları teknik uzmanlıkla incelenmeli; yatırım sözleşmesi izin ve risk dağılımını açıkça göstermelidir.

Sık sorulan sorular

Bir kat maliki kendi dairesinin elektrik ihtiyacı için ortak çatıya tek başına panel kurabilir mi?

Av. Gizem Gonce: Ortak çatıdaki müdahale diğer maliklerin kullanım ve mülkiyet haklarıyla birlikte değerlendirilir. Projenin kapladığı alan, teknik etkisi, diğer maliklerin yararlanma imkânı ve geçerli kararlar önemlidir. Malik yalnız kendi dairesi için sistem istediğinden hareketle ortak alanı serbestçe tahsis edemez. Bununla birlikte her teknik kurulum için aynı karar ve rıza koşulu varsayılmamalı; proje ve uygulanabilir kurallar somutlaştırılmalıdır.

Ortak elektrik tüketimini karşılamak amacıyla yapılan kurulumlarda karar nisabı nedir?

Av. Gizem Gonce: Tesis tüm binanın aydınlatma, asansör veya hidrofor gibi ortak giderlerini karşılamaya yönelik faydalı bir yenilik niteliğinde ise karar alma süreci Kat Mülkiyeti Kanunu’nun yenilik ve ilavelere dair hükümlerine dayanır. Ancak çatının kiralanması veya ayni hak tesisi söz konusuysa mevzuatın aradığı oybirliği şartları gündeme gelebilir.

Lisanssız elektrik üretimi mevzuatı kapsamında izin almadan doğrudan kurulum yapılabilir mi?

Av. Gizem Gonce: Lisanssız üretim, ilgili çerçevede üretim lisansı alınmaması anlamına gelir; denetimsiz kurulum izni vermez. Projenin türüne göre bağlantı başvurusu, uygunluk, proje onayı, kabul ve gerekli imar işlemleri değerlendirilmelidir. Her çatı sistemi için aynı işlem sırası ve belge zorunluluğu varsayılmamalıdır. Sözleşmenin imzalanması veya panelin satın alınması, bu incelemelerin tamamlandığı anlamına gelmez.

Kurulum maliyetleri ve elde edilen mahsuplaşma faydası malikler arasında nasıl paylaştırılır?

Av. Gizem Gonce: Gider paylaşımında projenin ortak tesis mi, belirli maliklere yarar sağlayan bir yenilik mi yoksa üçüncü kişiye tahsis mi olduğu önemlidir. Kanunun ilgili gider ve yenilik hükümleri, yönetim planı ve geçerli kararlar birlikte uygulanır. Yalnız projeye karşı oy kullanmak her durumda giderden kurtarmaz. Üretimden kimin, hangi ölçüde yararlanacağı ve olası gelirin hukuki/mali sonucu ayrıca belirlenmelidir.

Kurulum sırasında veya sonrasında çatıya zarar verilirse hukuki sorumluluk kime aittir?

Av. Gizem Gonce: Önce zararın hangi işlemden kaynaklandığı teknik olarak tespit edilir. Yüklenicinin sözleşmeye aykırılığı, montaj kusuru veya başka bir kişinin hukuka aykırı müdahalesi farklı sorumluluk sebepleri olabilir. Yönetici ve maliklerin sorumluluğu da yalnız sıfatlarından hareketle kurulamaz; görev, yetki, kusur ve illiyet incelenir. Birden fazla kişinin aynı zarara katkısı varsa birlikte sorumluluk koşulları ayrıca değerlendirilir.

Yüklenici firma ile yapılacak sözleşmede hangi teknik ve hukuki kayıtlar bulunmalıdır?

Av. Gizem Gonce: Sözleşmede teknik şartname, işin teslim süresi, sızdırmazlık ve performans garantisi, üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası açıkça yer almalıdır. Ayrıca sistemin ekonomik ömrü bittiğinde veya sözleşme feshedildiğinde panellerin sökülmesi, çatı kaplamasının eski haline getirilmesi ve hurda aksamın akıbeti sözleşmede hüküm altına alınmalıdır.

Hukuki değerlendirme

Apartman çatılarında enerji dönüşümü planlanırken mülkiyet hukuku ile enerji mevzuatının eşgüdümle yürütülmesi gerekir. Proje başlangıcında mimari proje, yönetim planı ve dağıtım şirketi şartlarının uzman gözüyle incelenmesi, komşular arası ihtilafları ve idari yaptırımları engelleyen en sağlıklı yoldur.

Bloga dön