CMR Kapsamında Yük Hasarı: Bildirim ve Tazminat
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, süreler ve tutarlar zaman içinde değişebilir; somut durumunuz için güncel değerlendirme alın.
CMR, eşyanın ücret karşılığı karayoluyla taşınmasında, teslim alma yeri ile teslim yerinin farklı ülkelerde olması ve bunlardan en az birinin sözleşmeye taraf olması hâlinde kural olarak uygulanır. Taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan teslim edene kadar meydana gelen kayıp, hasar ve gecikmeden, sözleşmedeki sorumluluk ve istisna hükümleri çerçevesinde sorumlu olabilir.
Hasar veya gecikme ne zaman bildirilir?
Teslim sırasında görülebilen kayıp veya hasar, teslim anında kontrol edilmeli ve gerekirse çekince kayda geçirilmelidir. Dışarıdan anlaşılamayan hasar için taşıyıcıya yazılı bildirim süresi teslimden itibaren yedi gündür. Teslim günü, pazar günleri ve resmî tatiller hesaba katılmaz. Kayıp veya hasarda zamanında çekince konulmaması, eşyanın taşıma senedinde belirtilen durumda teslim alındığına karine oluşturabilir.
Gecikme tazminatı için eşyanın alıcının tasarrufuna bırakılmasından itibaren 21 gün içinde taşıyıcıya yazılı çekince gönderilmesi gerekir. Eşyanın alıcının tasarrufuna bırakıldığı gün süreye dâhil edilmez.
Tazminat nasıl hesaplanır?
1978 Protokolü uygulandığında, zıya tazminatının genel üst sınırı eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8,33 Özel Çekme Hakkıdır. Hasarda yükteki değer kaybı ve CMR m. 25’teki sınırlar esas alınır. Değer beyanı, teslimde özel menfaat beyanı veya m. 29’daki koşullar sonucu değiştirebilir. Taşıma senedi, teslim tutanağı, fotoğraflar ve yazılı bildirimler birlikte incelenir.