Sel Felaketinde Kaskosu Olmayan Araç Sahibinin Tazminat Hakkı
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, süreler ve tutarlar zaman içinde değişebilir; somut durumunuz için güncel değerlendirme alın.
Sel felaketinde aracı zarar gören ancak kaskosu bulunmayan vatandaşlar da zararın sorumlusuna veya olayın koşullarına göre ilgili kamu kurumuna karşı tazminat talebinde bulunabilir. Kasko sigortasının bulunmaması, tek başına tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak her sel hasarı otomatik olarak devletin ya da belediyenin sorumluluğunda değildir.
Hukuki değerlendirmede temel soru şudur: Araçtaki zarara hangi olay neden oldu ve bu zarardan hukuken kim sorumlu tutulabilir?
Tazminat süreci nasıl işler?
1. Hasar ve olay belgelenir
Aracın sel sularına maruz kaldığını gösteren fotoğraf ve videolar, olay tutanağı, varsa AFAD veya belediye tespitleri, çekici faturası, servis raporu ve onarım teklifleri saklanmalıdır. Araç kullanılamaz durumdaysa bu da belgelenmelidir.
2. Sorumlu kişi veya kurum belirlenir
Yetersiz yağmur suyu altyapısı, tıkalı mazgallar veya bakım eksikliği iddiası varsa belediyenin ya da görevli idarenin sorumluluğu araştırılır.
Dere yatağı, taşkın koruma veya benzeri bir altyapı sorunu varsa ilgili kurumun görev ve sorumluluğu incelenir.
Zararın özel bir kişinin eyleminden kaynaklandığı ileri sürülüyorsa özel hukuk hükümleri gündeme gelebilir.
Yoğun yağışın yaşanmış olması tek başına idarenin sorumlu olduğunu göstermez. Hizmet kusuru, illiyet bağı ve varsa mücbir sebep birlikte değerlendirilir.
3. İlgili idareye başvuru yapılır
Zararın bir kamu idaresinin eyleminden kaynaklandığı iddia ediliyorsa, kural olarak idare mahkemesinde tam yargı davası açılmadan önce 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca ilgili idareye yazılı başvuru yapılması gerekir. Başvuruda olay, sorumluluk gerekçesi, zarar kalemleri ve tazminat talebi açıklanır.
4. Ödeme yapılmazsa dava açılması değerlendirilir
İdarenin başvuruyu reddetmesi veya kanuni süre içinde cevap vermemesi durumunda, koşulları oluşmuşsa idari yargıda tam yargı davası açılabilir. Davanın süresi, ret veya cevapsızlık tarihine göre ayrıca hesaplanmalıdır.
Hangi zararlar talep edilebilir?
Somut olay ve kanıtlar elverdiği ölçüde:
- Aracın onarım masrafları,
- Araç tam hasarlıysa olay tarihindeki rayiç değer,
- İspatlanabilen çekici, kurtarma ve ilgili diğer masraflar,
- Şartları varsa araçtan mahrum kalma nedeniyle doğan maddi zararlar.
Her zarar kalemi otomatik olarak kabul edilmez; bilirkişi incelemesi, belgeler ve nedensellik bağı belirleyicidir.
En önemli konu: Süreyi kaçırmamak
İdari eylemlerden doğan zararlar bakımından İYUK m. 13'te, zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvuru kuralı yer alır. Ancak olayın niteliğine göre özel süreler ve farklı hukuki yollar gündeme gelebilir; bu nedenle başvuru süresi somut olay üzerinden hesaplanmalıdır.
Sonuç: Kaskosu olmayan araç sahibi de tazminat talep edebilir. Fakat önce selin meydana geldiği yer, ilgili altyapıdan sorumlu kurum ve zararın nedeni belirlenmelidir.
Hukuki dayanak
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 13 — UYAPKonunuzu avukatla değerlendirin
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez. Danışmanlık ücretlidir.