İki kez motoru değiştirilen otomobilin yenisiyle değişimi
Dieser Artikel dient der allgemeinen Information. Rechtsvorschriften, Fristen und Beträge können sich im Laufe der Zeit ändern; lassen Sie Ihre konkrete Situation aktuell beurteilen.
Hazırlayan: Av. Aylin Esra Eren
Daha önce basına yansımış kararın 16 Ekim 2026 tarihli hukuki değerlendirmesidir. Haber yayım tarihi ile karar tarihi birbirinden ayrılmalıdır; her motor arızası otomatik olarak araç değişimi hakkı doğurmaz.
Avukat Aylin Esra Eren: “Bir aracın tekrar tekrar arızalanması ve motorunun değiştirilmesi, tüketicinin ayıpsız araç talep etme hakkını gündeme getirebilir.”
Sıfır kilometre satın alınan bir otomobilin motorunun iki kez değiştirilmesine rağmen arızaların devam etmesi, tüketici hukukunda önemli bir uyuşmazlığı gündeme getirdi. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, araçtaki arızaların üretim ve tasarımla bağlantılı olduğu, süreklilik gösterdiği ve aracın ekonomik değerini etkilediği değerlendirmesiyle, aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine ilişkin kararı onadı.
Tüketicilerin ayıplı mal karşısındaki haklarını değerlendiren Avukat Aylin Esra Eren, kararın yalnızca motor değişimine değil, aracın kullanım amacını karşılayıp karşılamadığına, arızaların tekrarlanmasına ve onarım sürecinin sonuçlarına da dikkat çekti.
“Motorun değiştirilmesi, her durumda sorunun giderildiği anlamına gelmez”
Yargıtay kararına konu olayda neler yaşandı?
Avukat Aylin Esra Eren: Habere konu olayda tüketici, 2016 yılında bayiden sıfır kilometre bir otomobil satın alıyor. Araç 2019 yılında seyir hâlindeyken motor arızası veriyor. Yetkili serviste yaklaşık 99 gün kaldıktan sonra motoru değiştirilerek teslim ediliyor. Ancak araç üç gün sonra yeniden aynı arızayı veriyor ve ikinci kez motor değişimi yapılıyor. Bu kez de teslimden iki gün sonra hararet uyarısı ortaya çıkıyor.
Araç, satın alındığı tarihten sonraki yıllarda birden fazla servis işlemine konu oluyor. Tüketici, aracından beklediği faydayı elde edemediğini ve uzun süre kullanamadığını belirterek aracın ayıpsız bir yenisiyle değiştirilmesini talep ediyor. Bu talebin karşılanmaması üzerine yargı yoluna başvuruyor. İlk derece mahkemesinin değişim yönündeki kararı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesince de hukuka uygun bulunarak onanıyor.
Gizli ayıp nedir? Bir araç hangi durumlarda ayıplı sayılır?
Her motor arızası veya parça değişimi, aracın gizli ayıplı olduğu anlamına gelir mi?
Avukat Aylin Esra Eren: Hayır. Her arıza ya da parça değişimi tek başına gizli ayıp bulunduğunu göstermez. Somut olayın teknik ve hukuki açıdan değerlendirilmesi gerekir.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 8’inci maddesi kapsamında, tüketiciye teslim edilen malın sözleşmede kararlaştırılan özellikleri taşımaması veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması, belirli koşullarda ayıplı mal olarak değerlendirilir.
Gizli ayıp ise satın alma sırasında olağan bir incelemeyle anlaşılamayan, kullanım sırasında ya da daha sonra ortaya çıkan ayıpları ifade eder. Bir otomobilde üretim veya tasarım kaynaklı arızaların tekrarlanması, yapılan onarımlara rağmen sorunun devam etmesi, aracın güvenliğini veya olağan kullanımını etkilemesi ve ekonomik değer kaybına yol açması, değerlendirmede önem taşıyabilir.
Bu nedenle özellikle motor gibi aracın temel işlevini doğrudan etkileyen bir sistemde yaşanan tekrarlayan arızalar, teknik bilirkişi incelemesiyle birlikte ele alınmalıdır.
Tüketicinin hangi hakları bulunuyor?
Ayıplı olduğu belirlenen otomobil için tüketici hangi haklarını kullanabilir?
Avukat Aylin Esra Eren: 6502 sayılı Kanun’un 11’inci maddesi, şartları oluştuğunda tüketiciye dört temel seçimlik hak tanıyor:
Sözleşmeden dönme: Tüketici, ödediği bedelin iadesini talep ederek sözleşmeden dönme hakkını kullanabilir.
Bedelden indirim: Malı elinde tutup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteyebilir.
Ücretsiz onarım: Aşırı bir masraf gerektirmediği ve kanundaki şartlar bulunduğu takdirde ücretsiz onarım talep edebilir.
Ayıpsız misliyle değişim: Malın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini talep edebilir.
Hangi hakkın kullanılabileceği; ayıbın niteliğine, olayın özelliklerine ve kanuni şartlara göre belirlenir. Ayıbın giderilmemesi veya onarımın sonuçsuz kalması, değişim talebinin değerlendirilmesinde önemli olabilir. Ancak her arızalı aracın doğrudan yenisiyle değiştirileceği şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
“Aracı uzun süre kullanmış olmak, tek başına talebi ortadan kaldırmaz”
Araç satın alındıktan birkaç yıl sonra arıza verirse tüketici yine de değişim talep edebilir mi?
Avukat Aylin Esra Eren: Aracın satın alınmasından sonra belirli bir süre geçmiş olması, tek başına bütün tüketici haklarının ortadan kalktığı anlamına gelmez. Bununla birlikte süreler, ayıbın niteliği, teslim tarihi, garanti koşulları, satıcının ayıba ilişkin sorumluluğu ve somut olayda uygulanabilecek yasal istisnalar birlikte değerlendirilmelidir.
Tüketicinin aracı yıllarca kullanmış olması, üretim kaynaklı gizli ayıp iddiasını kendiliğinden geçersiz kılmaz. Ancak bu durum, davada incelenebilecek hususlardan biridir. Özellikle ayıbın ne zaman ortaya çıktığı, önceki servis kayıtları, arızanın tekrarlama biçimi ve yapılan işlemlerin sonuçları önem taşır.
Bu nedenle tüketicilerin yalnızca aracın satın alınma tarihine bakarak haklarının kalmadığı sonucuna varmaması; dosyaya özgü hukuki değerlendirme yaptırması gerekir.
Servis kayıtları ve bilirkişi raporları neden önemli?
Aracının ayıplı olduğunu düşünen tüketici hangi belgeleri saklamalı?
Avukat Aylin Esra Eren: Öncelikle araca ilişkin belgelerin düzenli biçimde saklanmasını öneriyorum. Özellikle şu kayıtlar önemlidir:
Araç satış sözleşmesi ve fatura,
Garanti belgesi ve garanti kapsamındaki işlemlere ilişkin kayıtlar,
Yetkili servis giriş-çıkış formları,
Arıza tespit raporları ve iş emirleri,
Değiştirilen motor ve parçaları gösteren belgeler,
Satıcıya, bayiye veya ithalatçıya yapılan yazılı başvurular,
Aracın serviste kaldığı süreyi gösteren kayıtlar,
Varsa uzman incelemesi ve bilirkişi raporları.
Bu belgeler, arızanın ne zaman ortaya çıktığını, kaç kez tekrarlandığını, onarımların sonuç verip vermediğini ve aracın ne ölçüde kullanılamadığını ortaya koyabilir.
Teknik incelemede arızanın üretimden mi, tasarımdan mı, kullanım hatasından mı yoksa başka bir sebepten mi kaynaklandığının belirlenmesi de uyuşmazlığın çözümü açısından önemlidir.
Araç değişimi talebi reddedilirse ne yapılabilir?
Bayi veya üretici aracın değiştirilmesini kabul etmezse tüketici nasıl hareket etmeli?
Avukat Aylin Esra Eren: Öncelikle ayıp iddiasının ve değişim talebinin belgelenebilir şekilde satıcıya iletilmesi önemlidir. Başvuru yapılırken arızalar, servis geçmişi, yapılan onarımlar ve tüketicinin talebi açıkça belirtilmelidir.
Uyuşmazlığın niteliğine ve parasal sınırlarına göre tüketici hakem heyetine başvuru veya tüketici mahkemesinde dava açılması gündeme gelebilir. Tüketici mahkemesinde görülecek davalarda teknik bilirkişi incelemesi belirleyici olabilir. Dava şartı arabuluculuğun uygulanıp uygulanmayacağı da uyuşmazlığın türüne ve yürürlükteki mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Burada önemli olan, her dosyada aynı yolun izlenmemesidir. Başvuru mercii, süreler ve talebin hukuki dayanağı somut olay üzerinden belirlenmelidir.
Kararın tüketiciler açısından önemi ne?
Bu karar araç sahiplerine hangi mesajı veriyor?
Avukat Aylin Esra Eren: Karar, tekrarlayan ve kalıcı biçimde giderilemeyen arızalar karşısında tüketicinin haklarının yalnızca onarım seçeneğiyle sınırlı olmayabileceğini gösteriyor. Bir otomobilin motorunun birden fazla kez değiştirilmesi, tek başına otomatik olarak değişim hakkı doğurmasa da arızaların niteliği, üretim kaynaklı olup olmadığı, aracın kullanımına etkisi ve onarım sürecinin sonucu birlikte değerlendirildiğinde ayıpsız misliyle değişim talebi haklı bulunabilir.
Tüketiciler açısından en önemli nokta, yaşadıkları arızaları ve servis süreçlerini belgelemeleri, satıcıyla yaptıkları yazışmaları saklamaları ve haklarını kullanırken yasal süreleri gözden kaçırmamalarıdır.
Hukuki değerlendirme: Yargıtay’ın bu kararı, her arızalı otomobilin yenisiyle değiştirilmesini zorunlu kılan genel bir kural olarak yorumlanmamalıdır. Sonuç, somut olayın özelliklerine ve dosyada ortaya konulan delillere bağlıdır.
Kaynaklar ve ilgili okumalar
Kapak görseli: TGRT Haber. Görsel, ilgili haber veya konuya ilişkin kaynak görselidir.
Genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olayın koşulları ve yürürlükteki mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.