Wie geht das?

İşçinin ölümü iş kazası nedeniyle gerçekleşmişse işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği araştırılır. Kusur durumuna göre işverenin maddi ve manevi tazminat sorumluluğu doğabilir. Hak sahipleri SGK'dan ölüm geliri ve şartları varsa diğer sosyal güvenlik haklarını talep edebilir. Ayrıca olayın niteliğine göre ceza soruşturması yürütülür.

İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen ve kanundaki koşulları taşıyan yaralanmalar iş kazası sayılabilir. İşveren kazayı süresi içinde SGK'ya bildirmeli, gerekli iş güvenliği önlemlerini almış olduğunu ortaya koyabilmelidir. İşçi, şartları varsa maddi ve manevi tazminat talep edebilir.

Kiracı, sözleşmeye uygun ve özenli kullanım dışında kalan kusurlu zararlarından sorumludur. Ev sahibi, zararları fotoğraf, video, fatura, ekspertiz ve gerektiğinde bilirkişi incelemesiyle ispatlayabilir. Güvence bedelinden mahsup veya dava yoluyla tazminat istenebilir.

Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen kira dönemindeki artış, kural olarak TÜFE'nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını aşamaz. Sözleşmede daha düşük bir artış öngörülmüşse bu hüküm de dikkate alınır. Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde kira tespit davası gündeme gelebilir.

Ödenmeyen kiralar için icra takibi başlatılabilir veya alacak davası açılabilir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında ödeme emriyle tahliye istenmesi de mümkündür. Bunun için kanundaki ödeme ve itiraz sürelerine uyulması gerekir.

Kiranın geç ödenmesi temerrüt ve tahliye sürecine neden olabilir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıya yazılı olarak en az 30 günlük ödeme süresi verilmesi gerekir. Bir kira yılı içerisinde iki haklı ihtar oluşması da tahliye davasına dayanak olabilir.

Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence bedeli en fazla üç aylık kira bedeli olabilir. Para olarak verilen depozitonun banka hesabında tutulmasına ilişkin TBK düzenlemeleri de dikkate alınmalıdır.

Kiracı, kira ilişkisi sona erdiğinde evi sözleşmeye uygun şekilde teslim etmiş ve ödenmemiş borcu bulunmuyorsa depozitosunu geri isteyebilir. Ev sahibinin gerçek ve ispatlanabilir zararları veya muaccel alacakları varsa bunlar mahsup edilebilir.

Kiracı, kiralananı belirli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenebilir. Taahhüdün geçerli olabilmesi için kiralananın tesliminden sonra verilmesi, tahliye tarihinin belirli olması ve yazılı şekilde düzenlenmesi gerekir. Şartları oluşmuşsa ev sahibi, tahliye tarihinden itibaren bir ay içinde icra veya dava yoluna başvurmalıdır.

Kira sözleşmesinde tarafların kimlik ve iletişim bilgileri, taşınmazın açık adresi, kira bedeli, ödeme günü, kira süresi, depozito, kullanım amacı ve giderlerin paylaşımı belirtilmelidir. Sonradan uyuşmazlık yaşanmaması için teslim tutanağı ve demirbaş listesi hazırlanması da önemlidir.

Mirasçılar anlaşırsa taşınmaz birlikte satılabilir ve satış bedeli miras paylarına göre paylaşılır. Anlaşma sağlanamazsa mirasçılardan biri ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Mahkeme, taşınmazın aynen bölünmesi mümkün değilse satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verebilir.

Bir taşınmazın haklı bir neden olmaksızın başkası tarafından kullanılması halinde koşulları varsa ecrimisil talep edilebilir. Kullanım süresi, taşınmazın niteliği, emsal kira değerleri ve kullanım biçimi dikkate alınır. Talep, gerekli durumlarda dava yoluyla ileri sürülür.

Vadesi gelmiş ve kambiyo senedi niteliği taşıyan bono için kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatılabilir. Senedin şekil şartları, vade, imza ve alacaklı bilgileri kontrol edilmelidir. Borçlunun itiraz ve şikâyet süreleri genel takipten farklıdır.

Alacaklı, borçlunun kimlik bilgilerine hukuka uygun yollarla ulaşmalıdır. Kimlik numarasının bilinmemesi her durumda takip başlatılmasına engel değildir. Bilinen bilgilerle icra dairesine başvurulabilir; gerekli araştırmaların yapılması talep edilebilir.

Alacaklı, icra takibi veya dava kapsamında gerekli adres araştırmasının yapılmasını talep edebilir. MERNİS adresi ve ilgili resmî kayıtlar yasal yetki çerçevesinde kullanılabilir. Kişisel verilerin hukuka aykırı yollarla elde edilmesi ise hukuki ve cezai sorumluluk doğurabilir.

4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçi ücretlerinde kural olarak aylık ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka gibi özel alacaklar ve başka ücret türleri farklı kurallara tabi olabilir. Haczin hangi dosyadan ve hangi gelir kalemine uygulandığı incelenmelidir. Genel icra hükümlerindeki ücret haczi kuralları bütün çalışanlar için aynı üst sınır şeklinde yorumlanmamalıdır.

Alacaklı, icra takibi başlatarak borçlunun malvarlığı üzerine haciz konulmasını talep edebilir. Takibin kesinleşmesi veya ilgili haciz şartlarının oluşması gerekir. İhtiyati haciz ise kanundaki özel koşullarla mahkemeden talep edilir.

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. İtiraz, takibi durdurur. Ancak kambiyo senetlerine özgü takiplerde farklı süre ve başvuru yolları uygulanır.

İcra dosyasındaki borç, icra dairesine veya dosyanın bildirdiği resmî ödeme kanallarına yatırılabilir. Ödeme yapılmadan önce asıl alacak, faiz, harç ve vekâlet ücreti kontrol edilmelidir. Ödeme sonrasında dosyanın kapatılması ve hacizlerin kaldırılması işlemleri takip edilmelidir.

İcra müdürlüğü, ödeme emrini borçluya Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ eder. Tebligat fiziki olarak veya şartları varsa elektronik tebligat yoluyla yapılabilir. Tebliğ tarihi, itiraz ve ödeme sürelerinin başlangıcı açısından önemlidir.

Borçlu, kendi kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememişse İİK m. 65 kapsamında gecikmiş itiraz yoluna başvurabilir. Engel ortadan kalktıktan sonra üç gün içinde, icra takibinin yapıldığı icra mahkemesine başvurulması gerekir. Engel ve süresinde itiraz edememe durumu ispatlanmalıdır.

Protokolde borcun miktarı, ödeme takvimi, taksit tutarları, banka hesap bilgileri, temerrüt koşulları ve tarafların yükümlülükleri açıkça yazılmalıdır. İcra dosyası varsa takibin hangi koşullarda devam edeceği veya duracağı da belirtilmelidir.

İhtarnameye cevap verirken iddialar tek tek değerlendirilmeli, kabul edilmeyen hususlar gerekçeleriyle açıklanmalı ve varsa belgeler eklenmelidir. Cevap süresi ve ihtarnamenin hukuki sonuçları dikkate alınmalıdır. Her ihtarnameye cevap verilmesi zorunlu değildir.

Uzlaştırma kapsamında taraflar bir edim üzerinde anlaşabilir. Bu edim para ödemesi olabileceği gibi başka bir yükümlülük de olabilir. Ödeme tutarı, zamanı ve yöntemi uzlaştırma raporunda açıkça gösterilmelidir.

Maddi veya manevi zarara uğrayan kişi, olayın hukuki niteliğine göre görevli ve yetkili mahkemede dava açabilir. Zarar, hukuka aykırılık, kusur ve uygun illiyet bağı gibi şartlar değerlendirilir. Dava dilekçesine deliller eklenmelidir.

Tanıklar, mahkemeye sunulan tanık listesinde kimlik ve adres bilgileriyle bildirilir. Tanığın hangi olay hakkında bilgi sahibi olduğu açıklanmalıdır. Mahkeme, tanığı duruşmaya çağırarak yeminli şekilde dinler.

Adliyedeki hukuk veya ceza mahkemeleri ön bürosuna dilekçe ve ekleriyle başvurulabilir. Dilekçenin ilgili dosyaya veya mahkemeye gönderilmesi istenmelidir. Teslim sırasında evrak kayıt numarası veya alındı belgesi alınması önemlidir.

İstinaf başvurusu yapılırken davanın türüne göre gerekli başvuru harcı, karar harcı ve gider avansı gibi kalemler yatırılır. Harç miktarı ve muafiyet durumu dosyanın niteliğine göre değişir. Ödeme adliye veznesinden veya uygun elektronik ödeme kanallarından yapılabilir.

Cezanın türüne göre itiraz, istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulabilir. Başvuru süresi ve merci, kararın niteliğine göre belirlenir. Kararın tebliğ veya tefhim tarihi mutlaka kontrol edilmelidir.

Hapis cezasına ilişkin karara karşı şartları varsa istinaf veya temyiz başvurusu yapılabilir. Başvuruda hukuka aykırılıklar, delil değerlendirme hataları ve usul eksiklikleri açıklanmalıdır. Her karar için kanun yolu açık olmayabilir.

Adli para cezası ile idari para cezasının itiraz usulleri farklıdır. Adli para cezasında ceza yargılamasına ilişkin kanun yolları, idari para cezasında ise ilgili özel kanun hükümleri uygulanır. Süre ve görevli merci cezanın türüne göre belirlenmelidir.

Tebliğ şerhi, karar veya belgenin kime, ne zaman ve hangi usulle tebliğ edildiğini gösterir. İlgili mahkeme kaleminden veya UYAP üzerinden dosyaya erişim imkânı varsa elektronik ortamdan temin edilebilir.

Mahkeme kararları, ilgili taraflara Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Elektronik tebligat adresi bulunan kişiler bakımından UETS kullanılabilir. Tebliğ tarihi, kanun yolu sürelerinin belirlenmesinde önem taşır.

Bilirkişi raporuna karşı HMK m. 281 kapsamında, raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. Eksik inceleme, hatalı hesaplama, çelişki ve bilimsel veya teknik yanlışlıklar somut biçimde gösterilmelidir.

Bir davanın kazanılması için öncelikle hukuki dayanağın doğru belirlenmesi, iddiaların somut delillerle desteklenmesi ve usul kurallarına uyulması gerekir. Dava dilekçesi, deliller, tanıklar ve süreler büyük önem taşır. Hiçbir avukat davanın kesin kazanılacağını garanti edemez.

Görevsizlik kararı kesinleştikten sonra HMK m. 20'deki şartlara göre iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurularak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi istenmelidir. Süreye uyulmaması davanın açılmamış sayılması sonucunu doğurabilir.

Yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra HMK m. 20 kapsamında iki hafta içinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edilmelidir. Süre ve başvuru mercii dikkatle takip edilmelidir.

Talimat dosyası, bir mahkemenin başka bir yerde yapılması gereken işlem için o yerdeki mahkemeden yardım istemesiyle oluşturulan dosyadır. Tanık dinlenmesi, keşif veya başka bir usul işlemi talimat yoluyla gerçekleştirilebilir.

Ceza davaları kural olarak Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemesi ve mahkemenin iddianameyi kabul etmesiyle açılır. Vatandaşlar suç duyurusunda bulunabilir ancak doğrudan ceza davası açamaz. Bazı suçlarda şikâyet koşulu aranır.

Savunma dilekçesi, yargılamanın türüne göre ilgili mahkemeye sunulur. İddialara cevap verilmeli, hukuki gerekçeler açıklanmalı ve deliller belirtilmelidir. Ceza yargılamasında sanığın savunma hakkı temel bir güvencedir.

Seri muhakeme, CMK m. 250'de düzenlenen ve kanunda sayılan bazı suçlar bakımından uygulanan özel bir ceza muhakemesi usulüdür. Cumhuriyet savcısının teklifi, şüphelinin müdafi huzurunda kabulü ve mahkemenin denetimi gerekir. Her suç için uygulanamaz.

Yargıtay, Danıştay, Anayasa Mahkemesi ve bölge adliye mahkemelerinin kararları araştırılabilir. Kararın yalnızca başlığına değil, olayın özelliklerine, gerekçesine ve hukuki sonucuna bakılmalıdır. Benzer olaylara ilişkin güncel kararların incelenmesi önemlidir.

Düğünde takılan ziynet eşyalarının iadesi veya bedelinin tahsili, somut olayın özelliklerine ve uygulanacak hukuki ilkelere göre talep edilebilir. Takıların kim tarafından takıldığı, kime özgülendiği ve taraflar arasındaki anlaşma önemlidir. Fotoğraf, video, tanık ve diğer deliller kullanılabilir.

Otel kayıtları, hukuken ilgili ve gerekli olduğu ölçüde mahkemeden müzekkere yazılması talep edilerek istenebilir. Kayıtların kişisel veri içermesi nedeniyle sınırsız erişim mümkün değildir. Mahkeme, ölçülülük ve delilin uyuşmazlıkla ilgisini değerlendirir.

HTS kayıtları, telefon görüşmelerinin tarih, saat ve baz istasyonu gibi trafik bilgilerini içerebilir. Hukuki koşullar oluştuğunda ilgili makamlar tarafından istenebilir. İçerik konuşmaları göstermez; ceza soruşturması ve kovuşturmasında özel usul kuralları uygulanır.

Velayet, boşanma davasında veya gerekli koşullarda ayrı bir dava ile talep edilebilir. Mahkeme karar verirken çocuğun üstün yararını esas alır. Çocuğun yaşı, ihtiyaçları, ebeveynlerin koşulları ve sosyal inceleme raporu dikkate alınabilir.

Mevcut nafaka miktarı ihtiyaçları karşılamıyorsa nafakanın artırılması davası açılabilir. Tarafların ekonomik ve sosyal durumları, enflasyon, çocuğun ihtiyaçları ve önceki kararın üzerinden geçen süre değerlendirilir.

Nafaka yükümlülüğünün devamını gerektiren koşullar ortadan kalkmışsa nafakanın kaldırılması davası açılabilir. Örneğin yoksulluk nafakası alan kişinin yoksulluğunun ortadan kalkması veya evlenmeden fiilen evli gibi yaşaması gibi kanuni sebepler gündeme gelebilir.

Sosyal inceleme raporunda eksik veya hatalı değerlendirmeler bulunuyorsa mahkemeye itiraz dilekçesi sunulabilir. Görüşmenin yapılma biçimi, çocuğun beyanlarının değerlendirilmesi ve rapordaki çelişkiler açıklanmalıdır. Gerekirse ek rapor veya yeni inceleme istenebilir.

Nafaka kararına karşı kararın niteliğine göre istinaf veya diğer kanun yollarına başvurulabilir. Geçici tedbir nafakası, iştirak nafakası ve yoksulluk nafakası bakımından hukuki koşullar farklıdır. Süreler kararın tebliğine göre hesaplanmalıdır.

Tek başına tutumlu olmak veya harcamaları sınırlamak boşanma sebebi değildir. Ancak eşin temel ihtiyaçlarını karşılamamak, ekonomik şiddet uygulamak veya aile yükümlülüklerini yerine getirmemek, somut olayın özelliklerine göre evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebi olabilir.

Yoksulluk nafakası kural olarak süresiz olarak hükmedilse de taraflar anlaşmalı boşanma protokolünde belirli süreli ödeme konusunda düzenleme yapabilir. Mahkemenin değerlendirmesi ve somut olayın koşulları önemlidir. Süreli nafaka her durumda otomatik olarak uygulanmaz.

Yoksulluk nafakasının süresiz olması, hiçbir koşulda kaldırılamayacağı anlamına gelmez. TMK m. 176 kapsamında alacaklının evlenmesi, taraflardan birinin ölümü veya kanunda belirtilen diğer koşullar nafakanın sona ermesine ya da kaldırılmasına neden olabilir.

Boşanmış kişilerin eski eşleriyle görüşmesi tek başına hukuka aykırı değildir. Ancak devam eden bir evlilikte eski eşle görüşmenin biçimi, gizlenmesi, içeriği ve evlilik birliğine etkisi somut olayda boşanma sebebi olarak değerlendirilebilir.

Eski sevgiliyle görüşmek her durumda zina anlamına gelmez. Ancak görüşmenin niteliği, mesajlaşmalar, gizlilik ve güven sarsıcı davranış oluşturup oluşturmadığı değerlendirilir. Somut olayda evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle boşanma gündeme gelebilir.

Eşler arasında başka bir mal rejimi seçilmemişse yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır. Evlilik süresince edinilen mallar ve kişisel mallar ayrıştırılır. Tasfiye sonucunda katılma alacağı ve diğer alacaklar hesaplanabilir.

Boşanma davası ile mal rejiminin tasfiyesi birbirinden farklı hukuki süreçlerdir. Evlilik tarihi, malın edinilme tarihi, finansman kaynağı ve kişisel mal niteliği önemlidir. Her mal otomatik olarak yarı yarıya paylaşılmaz.

Zorlama hapsi, kanunda öngörülen yükümlülüklere aykırılık halinde ve ilgili usul izlenerek uygulanabilen bir yaptırımdır. Örneğin 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruyucu veya önleyici tedbir kararlarının ihlali halinde, şartları varsa zorlama hapsi kararı verilebilir.

6284 sayılı Kanun kapsamında şiddete uğrayan veya şiddet tehlikesi altında bulunan kişiler, aile mahkemesinden koruyucu ve önleyici tedbir talep edebilir. Acil durumlarda kolluk ve mülki amirler de kanuni yetkileri çerçevesinde tedbir alabilir.

Mehir, evlilik nedeniyle kadına verilmesi kararlaştırılan mal veya paradır. Geçerli bir mehir anlaşmasının bulunması halinde, borcun niteliğine ve vadesine göre alacak davası veya icra takibi gündeme gelebilir. Belgenin içeriği ve ispat durumu önemlidir.

Mehir senedinde tarafların kimlik bilgileri, verilecek mal veya para, miktar, ödeme zamanı ve varsa teslim koşulları açıkça belirtilmelidir. İmzalı ve içeriği belirli bir belge düzenlenmesi ispat açısından önemlidir. Mehirin hukuki niteliğine göre bağışlama sözüne ilişkin yazılı şekil, taşınmaza ilişkin taahhütlerde ise resmî şekil koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Düğünde takılan ziynetlerin kime ait olduğu; takıların niteliği, kime özgülendiği, tarafların anlaşması ve somut olayın koşulları değerlendirilerek belirlenir. Ziynetlerin iadesi mümkün değilse bedelinin tahsili istenebilir.

Düğün masraflarının iadesi otomatik bir hak değildir. Masrafların kimin tarafından, hangi amaçla yapıldığı, tarafların anlaşması ve hukuki dayanak değerlendirilir. Hediyelerin iadesi veya sebepsiz zenginleşme gibi hükümler bazı olaylarda gündeme gelebilir.

Kumar alışkanlığı nedeniyle aile bütçesinin zarara uğratılması, borçlanma, güven ilişkisinin zedelenmesi ve aile yükümlülüklerinin ihmal edilmesi, somut olayın özelliklerine göre boşanma sebebi olabilir. Mahkeme davranışların evlilik birliğine etkisini değerlendirir.

WhatsApp yazışmaları, hukuka uygun şekilde elde edilmiş olmaları ve uyuşmazlıkla ilgili bulunmaları halinde delil olarak sunulabilir. Mesajların bütünlüğü korunmalı, tarih ve gönderen bilgileri görünür olmalıdır. Gerektiğinde telefon incelemesi veya bilirkişi incelemesi talep edilebilir.

Kişinin kendi erişimindeki bir ekranın görüntüsünü alması her durumda suç değildir. Ancak özel hayatın gizliliğini ihlal eden, kişisel verileri hukuka aykırı elde eden veya haberleşmenin gizliliğini ihlal eden eylemler suç oluşturabilir. Amaç ve elde ediliş biçimi önemlidir.

Özel yazışmaların karşı tarafın rızası olmadan üçüncü kişilerle paylaşılması, içeriğine ve paylaşım biçimine göre haberleşmenin gizliliğini ihlal, özel hayatın gizliliğini ihlal veya kişisel verilerin hukuka aykırı yayılması suçlarını gündeme getirebilir. Her paylaşım aynı hukuki sonucu doğurmaz.

Taşınmazın maliki veya hukuken yetkili kişi, Web Tapu ve tapu müdürlükleri üzerinden ilgili işlemleri gerçekleştirebilir. Dava kapsamında gerekli kayıtların mahkemeden müzekkere yazılarak getirtilmesi de istenebilir. Üçüncü kişilerin kayıtlarına erişim hukuki sınırlamalara tabidir.

Otel kayıtları, hukuka uygun elde edilmiş ve uyuşmazlıkla ilgili oldukları ölçüde delil olarak değerlendirilebilir. Mahkemeden ilgili kayıtların istenmesi talep edilebilir. Kayıtların varlığı tek başına zina veya sadakatsizlik ispatı anlamına gelmez.

Ceza soruşturması veya kovuşturmasında müdafi görevlendirilmesi gereken hallerde barodan avukat atanır. Şüpheli veya sanık, şartları varsa baroya başvurarak müdafi talep edebilir. Zorunlu müdafilik halleri CMK m. 150'de düzenlenmiştir.

Maddi imkânı bulunmayan kişiler, hukuki yardım ihtiyacını ve ödeme güçlüğünü belgeleyerek baroların adli yardım bürolarına başvurabilir. Başvuru kabul edilirse şartlarına göre ücretsiz avukat görevlendirilebilir. Adli yardım, mahkemeden talep edilen yargılama giderleri muafiyetinden farklı bir kurumdur.

Bir kişinin avukat olup olmadığını Türkiye Barolar Birliği ve ilgili baronun levhasından kontrol edebilirsiniz. Avukatın sicil bilgileri ve kayıt durumu doğrulanmalıdır. Şüpheli kişilere vekâlet veya para vermeden önce mutlaka resmî kayıt kontrolü yapılmalıdır.

Müzekkere, mahkemenin veya yetkili makamın başka bir kurumdan bilgi, belge veya işlem talep ettiği resmî yazıdır. Talepte bulunmak isteyen taraf, dilekçesinde hangi kurumdan hangi belgenin istenmesi gerektiğini açıklayabilir. Müzekkereyi kural olarak mahkeme veya yetkili makam düzenler.

CİMER üzerinden e-Devlet aracılığıyla veya ilgili başvuru kanalları kullanılarak şikâyet, talep ve bilgi edinme başvurusu yapılabilir. Olay açıkça anlatılmalı, varsa belgeler eklenmelidir. CİMER başvurusu mahkemeye başvurunun veya kanuni dava süresinin yerine geçmez.

Şikâyete bağlı suçlarda mağdur, soruşturma veya kovuşturmanın ilgili aşamasında şikâyetinden vazgeçebilir. Ancak kamu davası açıldıktan sonra vazgeçmenin sonuç doğurması için kanuni koşullar ve sanığın kabulü gibi hususlar önem taşıyabilir. Şikâyete tabi olmayan suçlarda vazgeçme davayı kendiliğinden sona erdirmez.

Adli Tıp Kurumuna sevk, savcılık, mahkeme veya yetkili makamın talebi üzerine yapılabilir. Yaralanma, maluliyet, ölüm nedeni, yaş tespiti veya diğer adli konularda rapor düzenlenmesi istenebilir.

Uyuşturucu madde kullanımı şüphesi bulunan kişilerde kan, idrar, saç veya diğer biyolojik örnekler üzerinden inceleme yapılabilir. Adli süreçlerde örnek alma ve inceleme işlemleri yetkili makamların kararı ve ilgili usul kurallarına göre gerçekleştirilir.

Ölüm belgesi, ölümün gerçekleştiği yere ve koşullarına göre yetkili sağlık kuruluşu veya ilgili hekim tarafından düzenlenir. Adli ölüm şüphesinde savcılık ve adli tıp süreci devreye girebilir.

Sözleşme incelenirken tarafların yükümlülükleri, ödeme koşulları, süreler, fesih hükümleri, cezai şartlar, teminatlar ve uyuşmazlık çözüm yolları değerlendirilmelidir. Özellikle tek taraflı ve ağır yükümlülük doğuran maddelere dikkat edilmelidir.

İbra protokolünde hangi borcun, hangi miktarda ve hangi koşullarda sona erdirildiği açıkça belirtilmelidir. İş hukuku bakımından TBK m. 420'de işçinin işverenden alacaklarına ilişkin ibra sözleşmeleri için özel geçerlilik şartları bulunmaktadır. Genel bir ibra metni her alacak bakımından geçerli kabul edilemez.

Arabuluculukta taraflar, bağımsız ve tarafsız arabulucunun yardımıyla ortak bir çözüm üzerinde uzlaşabilir. Anlaşma belgesinde ödeme miktarı, tarihi ve diğer yükümlülükler açıkça yazılmalıdır. Kanundaki şartları taşıyan anlaşma belgesi icra edilebilirlik bakımından önemli sonuçlar doğurabilir.

Taraflar arabulucu tarafından toplantıya davet edilir. Talepler, uyuşmazlık konuları ve çözüm önerileri görüşülür. Taraflar anlaşmak zorunda değildir; anlaşma sağlanamazsa son tutanak düzenlenir ve gerekli şartlarla yargı yoluna başvurulabilir.

Vesayeti gerektiren sebepler ortadan kalkmışsa kısıtlı veya ilgililer, vesayetin kaldırılması için vesayet makamına başvurabilir. Mahkeme, kısıtlılığın devamını gerektiren koşulların ortadan kalkıp kalkmadığını değerlendirir. TMK hükümleri uygulanır.

Web Tapu sistemi üzerinden e-Devlet aracılığıyla giriş yapılarak satış, ipotek ve diğer tapu işlemleri için başvuru yapılabilir. İlgili belgeler sisteme yüklenir ve tapu müdürlüğünün yönlendirmeleri takip edilir. İşlemin niteliğine göre tarafların bizzat katılımı veya vekâletname gerekebilir.

Reddiyat, mahkeme veya icra dosyasında bulunan bir paranın hak sahibine geri ödenmesi veya teslim edilmesi işlemidir. Örneğin fazla yatırılan gider avansının ya da hak sahibine ödenmesine karar verilen paranın iadesi reddiyat yoluyla yapılabilir.

Hukuk davalarında tanık listesi, mahkemenin verdiği kesin süre içerisinde sunulmalıdır. Listede tanıkların adları, soyadları ve tebligata elverişli adresleri belirtilmelidir. HMK uyarınca ikinci bir tanık listesi verilmesi kural olarak mümkün değildir.

Maddi tazminat; gerçek zarar, kazanç kaybı, tedavi giderleri, çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma gibi kalemler üzerinden hesaplanabilir. Manevi tazminatta ise olayın ağırlığı, tarafların durumu, kusur ve hakkaniyet ilkeleri dikkate alınır. Her olay için geçerli sabit bir tazminat tarifesi bulunmamaktadır.

İcra dosyasındaki borç tamamen ödendiğinde icra müdürlüğüne dosyanın kapatılması ve konulmuş hacizlerin kaldırılması için başvurulabilir. Banka, araç ve taşınmaz hacizlerinin kaldırılması için ilgili kurumlara gerekli müzekkereler gönderilir