Çatının Su Alması: Ev Sahibinin Sorumluluğu ve Kiracının Hakları
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, süreler ve tutarlar zaman içinde değişebilir; somut durumunuz için güncel değerlendirme alın.
Kış ve bahar aylarında olumsuz hava koşulları nedeniyle binalarda sıkça karşılaşılan çatı akması ve su sızıntıları, ev sahipleri ile kiracılar arasında en çok uyuşmazlık yaşanan konuların başında geliyor. Tavanın su alması nedeniyle eşyaları zarar gören, evi kullanılamaz hale gelen veya rutubetle mücadele etmek zorunda kalan kiracılar hukuki haklarını ararken, ev sahipleri de bina yönetimleri ile karşı karşıya kalabiliyor.
Çatının su alması halinde ev sahiplerinin yasal sorumluluklarını, kiracıların izlemesi gereken adımları ve zarar tazmini süreçlerini Avukat Gizem Gonce anlattı.
Kiraya veren, taşınmazı kullanıma uygun halde tutmakla yükümlüdür
Türk Borçlar Kanunu (TBK) uyarınca kiraya verenin asli edim yükümlülüğünü hatırlatan Avukat Gizem Gonce, çatı akmasının hukuki niteliğini şu sözlerle açıkladı:
TBK m.301 uyarınca kiraya veren, kiralananı amaçlanan kullanıma elverişli teslim etmek ve sözleşme boyunca bu durumda tutmakla yükümlüdür. Çatı kaynaklı esaslı bakım ve onarım, kiracının olağan temizlik ve kullanım giderlerinden ayrılır. Sızıntının kaynağı, tarafların kusuru ve ortak yer giderleri dosya özelinde incelenir.
Avukat Gizem Gonce Sorularımızı Yanıtladı
Çatısı akan bir evde oturan kiracı ilk olarak nasıl bir yol izlemelidir?
Av. Gizem Gonce: Kiracı, durumu fark ettiği an derhal ev sahibine yazılı bildirimde (tercihen WhatsApp, e-posta veya noter kanalıyla ihtarname) bulunmalıdır. Borçlar Kanunu’nun 305. ve devamı maddeleri uyarınca kiracı, ev sahibine ayıbın giderilmesi (çatının tamiri) için uygun bir süre vermelidir. Ev sahibi bu süre içinde çatıyı tamir ettirmezse kiracı;
Onarımı ev sahibi hesabına kendisi yaptırıp masrafı kiradan düşebilir,
Ayıp oranında kira bedelinden indirim talep edebilir,
Ev yaşanamaz haldeyse sözleşmeyi haklı nedenle derhal feshedebilir.
Su sızıntısı nedeniyle kiracının eşyaları (mobilya, elektronik vb.) zarar görmüşse bu zararı kim karşılar?
Av. Gizem Gonce: TBK m.308 uyarınca kiraya veren, kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe kiralananın ayıplı olmasından doğan zararları gidermekle yükümlüdür. Sızıntının kaynağı, zarar ve nedensellik bağı belgelenmelidir. Gerekirse mahkemeden delil tespiti istenir; uzman raporuyla hasar kayıt altına alınabilir. Arabuluculuk mahkemece yapılan delil tespitinin yerine geçmez.
Apartman yönetimi çatıyı yaptırmakta direniyorsa ev sahibi ve kiracı ne yapabilir?
Av. Gizem Gonce: Çatı, Kat Mülkiyeti Kanunu m.4 kapsamında ortak yerdir; bakım, koruma ve gider paylaşımında m.19 ve m.20 de önem taşır. Mülk sahibinin yönetim ve diğer maliklere başvuru hakları ile kiracının kiraya verene yönelteceği talepler ayrılmalıdır. Hâkimin müdahalesini kimin, hangi koşullarda isteyebileceği ve acil onarım usulü somut olayda değerlendirilir.
Çatı sızıntısı ve ayıp giderim süreçleri
| Durum / Hak | Yasal Dayanak | Yapılacak Hukuki İşlem / Sonuç |
|---|---|---|
| Ayıbın Bildirilmesi | TBK m. 305 | Ev sahibine yazılı ihtar çekilerek onarım için süre verilir. |
| Masrafı Kiradan Düşme | TBK m. 306 | Verilen sürede yapılmazsa kiracı tamir ettirip kiradan mahsup eder. |
| Kira indirimi / fesih | TBK m.305–307 | İndirim ve önemli ayıpta fesih, ilgili şartlar ve bildirimler değerlendirilerek istenir. |
| Zarar Tazminatı | TBK m. 308 | Zarar gören eşyaların bedeli delil tespiti ile ev sahibinden istenir. |
Çatı akması veya ayıplı kullanım durumlarında uygulanacak tespit ve mutafakat protokolü
(İşbu protokol, ev sahibi ile kiracı arasında çatı sızıntısı ve ayıbın giderilmesi hususunda hukuki güvence sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.)
1. taraflar
KİRAYA VEREN (EV SAHİBİ): [Adı Soyadı, T.C. No, Adres]
KİRACI: [Adı Soyadı, T.C. No, Adres]
KİRALANAN TAŞINMAZ: [Gayrimenkulün Açık Adresi]
2. konu ve tespit
İşbu protokolün konusunu, yukarıda adresi belirtilen taşınmazın çatı/tavan kısmından kaynaklanan su sızıntısı (ayıp) durumunun tespiti, onarım şartları, masrafların karşılanması ve tarafların haklarının düzenlenmesi oluşturmaktadır.
Tespit Edilen Ayıp: Taşınmazın çatı/tavan bölümünden su sızması neticesinde salon/yatak odası tavanında boya kabarması, nemlenme ve sızıntı meydana geldiği taraflarca işbu protokol tarihinde ortaklaşa tespit edilmiştir.
3. onarım ve masrafların üstlenilmesi
Onarım Yükümlülüğü: Kiraya veren (Ev Sahibi), taşınmazdaki çatı/tavan kaynaklı izolasyon ve onarım işlerini [Tarih] tarihine kadar eksiksiz olarak yaptırmayı kabul ve taahhüt eder.
Kiracı Tarafından Yapılacak Onarım ve Mahsup: Onarımın Kiraya Veren adına Kiracı tarafından yaptırılması konusunda mutabık kalınması halinde; Kiracı ustalık ve malzeme faturasını Kiraya Veren’e sunacak, ödenen toplam tutar olan [Tutar] TL, müteakip ilk [Ay/Yıl] ayı kira bedelinden mahsup edilecektir.
4. eşya ve hasar tazmini
Çatı akması sebebiyle Kiracı’ya ait [Zarar Gören Eşya Listesi] eşyaların zarar gördüğü hususunda taraflar mutabıktır. Zarar bedeli olarak belirlenen [Tutar] TL, Kiraya Veren tarafından Kiracı’ya [Ödeme Şekli / Tarihi] itibarıyla ödenecek veya kira bedelinden düşülecektir.
5. yürürlük ve imza
İki nüsha olarak tanzim edilen işbu protokol, tarafların serbest iradeleriyle okunarak [Tarih] tarihinde imza altına alınmıştır.
Kiraya veren (ev sahibi)
(İmza)
Kiracı
(İmza)
Kaynaklar ve ilgili mevzuat
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Başvuru yolu ve süreler somut olayın belgeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.