Ev Sahibi Kiracıyı İstediği Zaman Evden Çıkarabilir mi?
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, süreler ve tutarlar zaman içinde değişebilir; somut durumunuz için güncel değerlendirme alın.
Kira uyuşmazlıklarında en sık karşılaşılan sorulardan biri, ev sahibinin kiracıyı hangi şartlarda tahliye edebileceği. Kira sözleşmesinin sona ermesi, ev sahibinin evi satmak istemesi veya kira bedelinin düşük kalması tek başına her durumda tahliye hakkı doğurmuyor. Avukat Aylin Esra Eren, konut kiralarında tahliyenin kanunda belirtilen şartlara ve usule uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Ev sahibi hangi nedenlerle tahliye isteyebilir?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, kiraya verenin tahliye talep edebileceği çeşitli durumları düzenliyor. Bunlar arasında kiracının kira bedelini ödememesi, geçerli bir tahliye taahhüdünün bulunması, kiraya verenin veya kanunda belirtilen yakınlarının gerçek konut ihtiyacı, yeniden inşa veya esaslı imar çalışmaları ve belirli koşullarda iki haklı ihtar bulunuyor.
Bunun yanında, kiracının on yıllık uzama süresini tamamlaması hâlinde kanunda belirtilen bildirim sürelerine uyularak sözleşmenin sona erdirilmesi de mümkün olabiliyor.
Avukat Aylin Esra Eren: “Ev sahibinin talebi tek başına tahliye için yeterli değildir”
Avukat Aylin Esra Eren, tahliye süreçlerine ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Kiraya verenin kiralanan taşınmazın boşaltılmasını istemesi ile hukuken tahliye hakkına sahip olması farklı konulardır. Tahliye için kanunda düzenlenen nedenlerden birinin gerçekleşmesi ve ilgili usul kurallarına uyulması gerekir.
Örneğin kira bedelinin piyasa koşullarının altında kalması, tek başına kiracının tahliye edilmesini sağlamaz. Benzer şekilde, belirli süreli kira sözleşmesinin süresinin dolması da konut kiralarında her durumda kiraya verene sözleşmeyi sona erdirme hakkı vermez.”
Kiracı hangi durumlarda haklarını koruyabilir?
Kiracı, tahliye talebinin kanuni dayanağını ve kendisine gönderilen bildirimleri incelemelidir. Tahliye taahhüdünün geçerliliği, ödeme emrindeki süreler ve ihtiyaç iddiasının gerçekliği gibi hususlar somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebilir.
Eren, “Kiracının kendisine gönderilen ihtarları görmezden gelmesi de doğru değildir. Tebligat tarihleri ve yasal süreler, hak kaybı yaşanmaması açısından önemlidir. Tahliye sürecinin hukuka uygunluğu, gerektiğinde yargı yoluyla denetlenebilir” dedi.
Sonuç
Ev sahibinin kiracıyı tahliye edebilmesi, kanunda öngörülen şartların oluşmasına bağlıdır. Kiracılar ve ev sahipleri, tahliye işlemlerine başlamadan önce kira sözleşmesini ve olayın hukuki niteliğini birlikte değerlendirmelidir.
Tahliye sebebine göre hangi tarihlere bakılır?
Konut kirası ödenmezse TBK m. 315 uyarınca yazılı bildirimde en az 30 günlük ödeme süresi verilir. Tahliye taahhüdünde ise belgenin kiralanan teslim edildikten sonra yazılı olarak verilmesi ve taahhütteki boşaltma tarihinin belirli olması gerekir. TBK m. 352, bu tarihten itibaren bir ay içinde dava veya icra yoluna başvurulmasını düzenler. Bildirimle dava açma süresinin uzamasına ilişkin m. 353 koşulları ayrıca değerlendirilir.
Örneğin kira borcu bildiriminin tebliğ tarihi ile tahliye taahhüdünde yazılı boşaltma tarihi farklı hesapların başlangıcıdır. Dava açılacaksa arabuluculuk şartı, ilamsız icra yoluyla tahliye seçeneği varsa onun usulü ayrıca kontrol edilir.