Yeni kira sözleşmesi imzalanınca beş yıllık süre her zaman yeniden mi başlar? — Av. Aylin Esra Eren

Yeni kira sözleşmesi imzalanınca beş yıllık süre her zaman yeniden mi başlar?

Spot: Yargıtay, kira ilişkisinin uzun yıllardır devam ettiği bir iş yeri uyuşmazlığında, sonradan düzenlenen sözleşmedeki bedelin emsal ve rayiçlere uygun olup olmadığının araştırılması gerektiğine dikkat çekti.

Kira tespit davalarında beş yıllık süre, kiraya verenler ve kiracılar açısından önemli bir hukuki ölçüt. Ancak uzun süredir devam eden kira ilişkilerinde yeni bir sözleşme imzalanması, her durumda önceki ilişkinin bütün sonuçlarının ortadan kalktığı anlamına gelmeyebilir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin E. 2025/3450, K. 2026/1141 sayılı kararında, yenilenen sözleşmede belirlenen kira bedelinin sözleşmenin yapıldığı tarihteki emsal ve rayiçlere uygun olup olmadığının araştırılması gerektiği belirtildi.

Avukat Aylin Esra Eren, kira tespit davalarındaki süre tartışmasını değerlendirdi.

Soru: Beş yıl dolmadan kira tespit davası açılabilir mi?

Avukat Aylin Esra Eren: Genel kural olarak Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesi, kira bedelinin belirlenmesinde beş yıllık süreye ve bu sürenin sonrasındaki değerlendirme ölçütlerine yer verir. Bununla birlikte, uzun süredir devam eden bir kira ilişkisinde yeni bir sözleşme düzenlenmişse, bu sözleşmenin hukuki niteliği ve belirlenen bedelin o tarihteki rayici yansıtıp yansıtmadığı önem kazanabilir. Yargıtay kararındaki yaklaşım, somut olayın araştırılmadan yalnızca yeni sözleşme tarihine bakılarak sonuca gidilmemesi gerektiğini gösteriyor.

Soru: Yeni bir kontrat yapılması, eski kira ilişkisinin sona erdiği anlamına gelir mi?

Avukat Aylin Esra Eren: Her zaman değil. Belgenin içeriği, tarafların önceki ilişkiyi sona erdirme iradesi taşıyıp taşımadığı ve fiilî ilişkinin devam edip etmediği değerlendirilmelidir. Sadece yeni tarihli bir belge bulunması, bütün durumlarda yeni ve bağımsız bir kira ilişkisinin başladığını kanıtlamaz.

Soru: Kira bedelinin tespitinde hangi unsurlar dikkate alınır?

Avukat Aylin Esra Eren: Taşınmazın konumu, niteliği, kullanım amacı, emsal kira bedelleri, sözleşme geçmişi ve ilgili dönemdeki hukuki ölçütler değerlendirilir. Bilirkişi incelemesi yapılması gereken durumlarda raporun somut ve karşılaştırılabilir emsallere dayanması önemlidir.

Kira tespitinde beş yıl ve emsal değerlendirmesi

TBK m. 344/3 kapsamında hâkim, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde kira bedelini belirlerken on iki aylık ortalamalara göre TÜFE değişimini, kiralananın durumunu, emsal bedelleri ve hakkaniyeti birlikte gözetir. Sonradan imzalanan sözleşmenin etkisi incelenirken ilişkinin devam edip etmediği ve yeni bedelin o tarihteki emsallere uygunluğu önem taşıyabilir.

Resmî kaynak

Bloga dön