Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanır?

Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanır?

Kira artış dönemlerinde ev sahipleri ve kiracılar arasında en sık yaşanan uyuşmazlıkların başında uygulanabilecek zam oranı geliyor. Konut ve çatılı işyeri kiralarında artış, Türk Borçlar Kanunu’nda belirlenen kurallara tabi. Avukat Aylin Esra Eren, kira artışının sözleşme hükümleri ve yasal üst sınır dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini belirtti.

Kira artışında hangi oran esas alınır?

Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesine göre, yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artış bakımından, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı esas alınır. Sözleşmede kararlaştırılan artış oranı bu sınırı aşamaz.

Kira artışının hangi tarihte uygulanacağı, sözleşmenin yenilenme dönemine göre belirlenir. Bu nedenle yalnızca güncel enflasyon oranına bakmak yeterli değildir; ilgili yenileme dönemi için esas alınacak oran kontrol edilmelidir.

Avukat Aylin Esra Eren: “Her ay açıklanan enflasyon oranı kira zammı oranı değildir”

Avukat Aylin Esra Eren, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Kira artışında en sık yapılan hatalardan biri, aylık veya yıllık enflasyon oranının doğrudan kira artış oranı olarak kabul edilmesidir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında genel kural, TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranının dikkate alınmasıdır.

Taraflar sözleşmede daha düşük bir artış oranı belirlemişse sözleşme hükmünün de değerlendirilmesi gerekir. Kiraya veren, yalnızca emsal kiraların yükseldiğini ileri sürerek her yenileme döneminde yasal sınırın üzerinde artış talep edemez. Kira bedelinin piyasa koşullarına göre yeniden belirlenmesi ise ayrı hukuki şartlara tabidir.”

Kira bedeli hangi durumlarda yeniden belirlenebilir?

Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde, Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesindeki koşullar çerçevesinde kira bedelinin belirlenmesi için dava açılması gündeme gelebilir.

Bu değerlendirmede TÜFE değişimi, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri gibi unsurlar dikkate alınabilir. Ancak kira tespit davası ile yıllık sözleşmesel artış birbirinden farklı hukuki mekanizmalardır.

Eren, “Kira tespit davası açılabilecek olması, ev sahibinin tek taraflı olarak istediği bedeli yürürlüğe koyabileceği anlamına gelmez. Uygulanacak bedelin belirlenmesi, kanundaki şartlara ve gerektiğinde mahkeme kararına bağlıdır” dedi.

Kira artışı konusunda uyuşmazlık yaşanırsa ne yapılmalı?

Kiracı ve ev sahibi öncelikle kira sözleşmesini, yenileme tarihini ve ilgili dönemin TÜFE on iki aylık ortalama oranını kontrol etmelidir. Uyuşmazlık çözülemiyorsa kira ilişkisinden kaynaklanan davalarda kural olarak dava şartı arabuluculuk hükümleri de dikkate alınmalıdır.

Sonuç: Kira artışında doğru oran, kira sözleşmesinin yenilenme tarihi ve uygulanacak yasal düzenleme birlikte değerlendirilerek bulunur. Genel kuralın dışında kalan özel durumlarda ayrıca hukuki inceleme yapılmalıdır.

Bloga dön